Сураи Марьям — Оят 73

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• تُتْلَىٰ: хонда мешавад.
• آيَاتُنَا: оятҳои Мо (Қуръон).
• بَيِّنَاتٍ: равшану возеҳ.
• الَّذِينَ كَفَرُوا: онҳое, ки кофир шуданд (мушрикони Қурайш).
• الَّذِينَ آمَنُوا: онҳое, ки имон оварданд (аз ёрони Паёмбар ﷺ, ки аксаран фақир буданд).
• أَيُّ الْفَرِيقَيْنِ: кадоме аз ду гурӯҳ.
• مَقَامًا: ҷойи иқомат ва зиндагӣ.
• نَدِيًّا: маҷлис ва ҷамъомад.

1. Тафсири оят:

Ҳангоме ки оятҳои равшани Мо бар мардум хонда мешавад, онҳое ки ба Аллоҳ кофир шуданд, ба муъминон мегӯянд: «Кадоме аз ду гурӯҳ — мо ё шумо — ҷойи зиндагии беҳтар ва маҷлиси некӯтар дорем?»

Ин оят ҳикояти баҳсу ҷидоли кофирон бо муъминонро баён мекунад. Вақте оятҳои Қуръони Карим, ки ҳақро равшан баён мекунанд, бар мардум хонда мешуд, кофирон ба ҷойи он ки ба он оятҳо гӯш диҳанд ва андеша кунанд, ба муъминон рӯ меоварданд ва бо такаббур ва худписандӣ мегуфтанд: «Бинед, мо дар зиндагии дунёӣ аз шумо беҳтарем — хонаҳои ободу боҳашамат дорем, либосҳои зебо мепӯшем, маҷлисҳои ботантана дорем, дар ҳоле ки шумо фақиру камбағал ҳастед.» Онҳо ин суханонро барои таҳқир ва хор кардани муъминон мегуфтанд ва гумон мекарданд, ки бартарии дунёӣ далели дурустии роҳи онҳост.

Аммо ин фикри онҳо хато буд. Аллоҳ таоло дар оятҳои дигари Қуръон ба ин масъала ҷавоб додааст, ки бартарии дунёӣ ҳеҷ гоҳ далели ҳақ будани роҳ нест. Бисёр вақтҳо Аллоҳ ба кофирон неъматҳои дунёӣ медиҳад, то онҳо ба тадриҷ гирифтор шаванд, ва муъминонро бо сабр озмун мекунад. Арзиши ҳақиқӣ назди Аллоҳ ба имон ва тақво аст, на ба молу сарват ва ҷоҳу мансаб.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меоянд:

• Дунё намеъёри ҳақ аст: Бартарии моддӣ ва дунёӣ ҳеҷ гоҳ далели дуруст будани роҳ нест. Кофирон инро ҳамчун далел меоварданд, аммо Қуръон ин фикрро рад мекунад.
• Сабре бояд кард: Муъминон бояд дар рӯзҳои сахтӣ ва камбағалӣ сабр кунанд ва аз роҳи ҳақ нагарданд, зеро подоши ҳақиқӣ назди Аллоҳ аст.
• Имон сарвати ҳақиқӣ аст: Он чи ки инсонро назди Аллоҳ азиз мегардонад, имон ва тақво аст, на молу сарват ва мақоми дунёӣ.
• Ҳасад набурдан ба кофирон: Вақте мебинем, ки кофирон дар дунё дар неъмат ҳастанд, набояд ҳасад барем ва ё дар дили худ шубҳа кунем, зеро ин озмун аст ва подоши ҳақиқӣ дар охират аст.
• Қуръон ҳақро равшан баён мекунад: Оятҳои Қуръон равшану возеҳ ҳастанд ва ҳар касе бо инсоф ба онҳо гӯш диҳад, ҳақро дармеёбад.
• Такаббур ва худписандӣ одамиро гумроҳ мекунад: Кофирон бо такаббур ва худписандӣ ба муъминон нигоҳ мекарданд ва худро бартар меҳисобиданд, аммо ин ҳолат онҳоро аз ҳақ дур кард.
• Даъвати некӯ ба ислом: Ин оят ба мо меомӯзад, ки бо ахлоқи некӯ ва сабри зебо дигаронро ба ислом даъват кунем ва бо далелҳои равшани Қуръон ҳақро баён намоем.