Марьям сүресі — Аят 73

1. Сөздердің мағыналары:

• تُتْلَىٰ: оқылады, айтылады.
• آيَاتُنَا: Біздің аяттарымыз.
• بَيِّنَاتٍ: анық, түсінікті.
• الَّذِينَ كَفَرُوا: иман келтірмегендер, қарсы шыққандар.
• الَّذِينَ آمَنُوا: иман келтіргендер.
• أَيُّ الْفَرِيقَيْنِ: екі топтың қайсысы.
• خَيْرٌ مَّقَامًا: орны, тұрағы жағынан жақсырақ.
• أَحْسَنُ نَدِيًّا: жиналысы, мәжілісі жағынан көркемірек.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта кәпірлердің иман келтіргендерге деген менсінбеушілік көзқарасын баяндайды. Құран аяттары анық әрі түсінікті түрде оқылып, адамдарға жеткізілген кезде, имансыздар мұсылмандарға қарап: «Біз бен сендердің қайсымыздың тұрағымыз да, тұрмысымыз да, жиналатын мәжілісіміз де жақсырақ?» — деп мақтана бастады. Олар дүниелік байлыққа, сән-салтанатқа, киім-кешекке және әлеуметтік мәртебеге қарап, өздерін мұсылмандардан артық санады. Сол кездегі мұсылмандардың көбі кедей, киімдері қарапайым, тұрмыстары қиын болатын. Ал меккелік кәпірлер бай, сәнді киінетін, шаштарын күтіп, хош иістер жағынатын. Осыны пайдаланып, олар иман келтіргендерді кемсітіп, «Егер сендердің діндерің шын болса, неге бізден жағдайларың нашар?» — дегенді меңзеп, өздерінің дүниелік артықшылықтарын ақиқаттың белгісі ретінде көрсетуге тырысты.

Алайда бұл — дүние өміріне алданып, ақиқатты ұмытқандардың пайымдауы. Шынайы құндылық байлықта, сән-салтанатта емес, иманда, тақуалықта және Аллаһтың разылығында. Дүниелік жағдайдың жақсылығы адамның Аллаһ алдындағы құрметін білдірмейді. Кейде Аллаһ пендесін сынау үшін байлық береді, кейде кедейлікпен сынайды. Шынайы жеңіс — ақыреттегі мәңгілік бақыт.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Дүниелік байлық пен сән-салтанат адамның Аллаһ алдындағы құндылығының өлшемі емес. Шынайы құндылық — иман мен тақуалықта.
• Кәпірлердің мақтанышы мен менсінбеушілігі — олардың рухани соқырлығының белгісі. Мұсылман олардың сөздеріне алданып, өз иманынан күмәнданбауы керек.
• Қиындық пен таршылық — Аллаһтың пендесін сынауы. Сабыр еткен адамға ақыретте үлкен сый беріледі.
• Құран аяттары анық әрі түсінікті. Оны оқып, үйрену әрбір мұсылманның парызы.
• Ислам — барлық адамдарға арналған дін. Ол бай мен кедейге, әлсіз бен күштіге бірдей бағыт береді. Исламның көркемдігі оның ілімінде, әдеп-ғұрпында, жүректі тазартатын рухани күшінде.