Bəqərə surəsi — Ayə 114

Kəlmələrin mənaları:

• Mən əzlam – kim daha zalımdır, daha böyük haqsızlıq edəndir.
• Mənəə – mane oldu, qadağan etdi.
• Məsacid – məscidlər, Allahın evləri.
• Səa – çalışdı, səy göstərdi, cəhd etdi.
• Xərab – viran etmə, dağıtma, yararsız hala salma.
• Xizyun – rüsvayçılıq, zillət, alçalma.

Təfsir:

Allah-Təala bu ayədə ən böyük zülmü və haqsızlığı edənlərdən xəbər verir. O kəslərdən daha zalım kim ola bilər ki, Allahın məscidlərində Onun adının zikr edilməsinə, namaz qılınmasına, Quran oxunmasına mane olur və bu müqəddəs yerləri dağıtmağa, viran etməyə çalışır? Bu, həddini aşanların ən böyük günahıdır. Belə insanlar tarix boyu olub – kimisi məscidləri dağıdıb, kimisi ibadətə mane olub, kimisi də möminləri oradan qovub.

Bu ayənin nazil olma səbəbi barədə alimlər müxtəlif rəvayətlər nəql edirlər. Bəzilərinə görə, bu, Bəytül-Müqəddəsi dağıdan və orada ibadətə mane olan Bəxtənəssər və onun əsgərləri haqqındadır. Digər bir rəvayətə görə isə, bu, Məkkə müşrikləri haqqında nazil olmuşdur ki, onlar Hüdeybiyyə ilində Peyğəmbərimizin (sallallahu aleyhi və səlləm) və səhabələrinin Məscidül-Hərama daxil olmasına və orada ibadət etməsinə mane oldular. Hər iki halda, ayə ümumi məna daşıyır və hər zaman üçün keçərlidir.

Allah buyurur ki, belə zalımların məscidlərə daxil olmağa haqqı yoxdur, əgər daxil olsalar belə, qorxu və lərzə içində olmalıdırlar. Çünki onlar Allahın evinə hörmətsizlik ediblər və bu müqəddəs məkanlara ancaq qorxa-qorxa, cəzadan çəkinərək ayaq basa bilərlər.

Onlar üçün dünyada rüsvayçılıq və zillət vardır – ya öldürülər, ya əsir düşər, ya da cəzaya məruz qalarlar. Axirətdə isə onları çox böyük bir əzab gözləyir – Cəhənnəm odudur. Bu, onların Allahın dininə və ibadətgahlarına qarşı etdikləri haqsızlığın ədalətli qarşılığıdır.

Bu ayədən bizə böyük bir ibrət var: Məscidlər Allahın evləridir və onlara hörmət etmək, oranı abad etmək, ibadətə açıq saxlamaq hər bir möminin borcudur. Məscidləri tikmək, təmir etmək, orada Quran və elm dərsləri keçmək, gəncləri oraya cəlb etmək – bunların hamısı Allah yanında sevimli əməllərdir. Əksinə, məscidləri bağlamaq, ibadətə mane olmaq və ya onları dağıtmaq isə ən böyük zülmdür.

Ey möminlər! Gəlin məscidlərimizi sevək, onları abad edək və oranı həyatımızın mərkəzinə çevirək. Çünki məscid möminin qalası, ürəyinin rahatlıq yeridir. Ora gedən hər kəs Allahın rəhmətinə qovuşar, mələklər ona dua edər. Unutmayaq ki, məscidləri abad edənləri Allah da abad edər, onların qəlbini imanla doldurar və axirətdə onlara ən gözəl mükafatı verər.