સૂરા અલ-બકરા — આયત 141

શબ્દોના અર્થ:

• تِلْكَ أُمَّةٌ: તે એક ઉમ્મત (સમુદાય) હતી.
• قَدْ خَلَتْ: જે ગુજરી ગઈ, પસાર થઈ ગઈ.
• لَهَا مَا كَسَبَتْ: તેમણે જે કમાણી કરી તે તેમના માટે છે.
• وَلَكُم مَّا كَسَبْتُمْ: અને તમે જે કમાણી કરો તે તમારા માટે છે.
• وَلَا تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ: અને તમને તેમના કર્મો વિશે પૂછવામાં આવશે નહીં.

આયતનો તફસીર (વ્યાખ્યા):

આ આયતમાં અલ્લાહ તઆલા જણાવે છે કે તે પહેલાંના લોકો — જેમ કે ઇબ્રાહીમ (અ.સ.) અને તેમની સંતાનો — એક એવી ઉમ્મત હતી જે ગુજરી ગઈ. તેમણે જે સારા કે ખરાબ કર્મો કર્યા, તેનું ફળ તેમને જ મળશે. અને તમે જે કર્મો કરો છો, તેનું ફળ તમને મળશે. કોઈને બીજાના કર્મોની જવાબદારી ઉઠાવવી પડશે નહીં. તમને તે લોકોએ શું કર્યું તે વિશે પૂછવામાં આવશે નહીં, અને તેમને તમારા કર્મો વિશે પૂછવામાં આવશે નહીં. દરેક વ્યક્તિને તેના પોતાના કર્મોનો જ હિસાબ આપવો પડશે.

આ આયત એ વાતનો સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે ફક્ત પૂર્વજોના નામ પર અથવા કોઈ મહાન વ્યક્તિ સાથેના સંબંધના આધારે મુક્તિ મળી શકતી નથી. દરેક વ્યક્તિએ પોતે ઈમાન લાવવું પડશે, સારા કર્મો કરવા પડશે અને અલ્લાહના રસૂલોનું અનુસરણ કરવું પડશે. જે વ્યક્તિ કોઈ એક રસૂલને નકારે છે, તે અન્ય રસૂલોને પણ નકારે છે.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. વ્યક્તિગત જવાબદારી: દરેક વ્યક્તિ પોતાના કર્મો માટે જવાબદાર છે. બીજાના કર્મોનું ભાર કોઈ ઉઠાવશે નહીં. આ વાત માણસને સ્વયં જવાબદાર બનાવે છે અને આળસથી દૂર રાખે છે.
2. પૂર્વજો પર ગર્વ ન કરવો: ફક્ત એટલા માટે ગર્વ ન કરવો કે આપણા પૂર્વજો સારા હતા. દરેકને પોતાના કર્મોના આધારે જ ઈનામ મળશે.
3. ઈમાન અને અમલ જરૂરી: અલ્લાહ તઆલા સાથેનો સાચો સંબંધ ઈમાન અને સત્કર્મોથી બને છે, ફક્ત નામ કે વંશથી નહીં.
4. અલ્લાહનો ન્યાય: અલ્લાહ તઆલા પૂર્ણ ન્યાયકર્તા છે. તે કોઈના પર અન્યાય કરતો નથી. દરેકને તેના કર્મોનું પૂરેપૂરું ફળ મળશે.
5. ઇસ્લામની સરળતા અને સ્પષ્ટતા: ઇસ્લામ એ સ્પષ્ટ ધર્મ છે — ઈમાન લાવો, સારા કર્મો કરો અને રસૂલોનું અનુસરણ કરો. આ જ સાચો માર્ગ છે.
6. આશા અને પ્રોત્સાહન: આ આયત આપણને પ્રોત્સાહન આપે છે કે આપણે પણ સારા કર્મો કરીએ, જેથી આખિરતમાં આપણને સફળતા મળે. ભૂતકાળના લોકોના કર્મો આપણને રોકે નહીં, પરંતુ આપણે આપણું ભવિષ