Sure Bakara — Ayet 141

Kelime Anlamları:

• Tilke (تِلْكَ): Şu, o (uzak işaret zamiri)
• Ümmetün (أُمَّةٌ): Topluluk, ümmet, bir toplum
• Halet (خَلَتْ): Gelip geçti, önceki zamanlarda yaşayıp gitti
• Kesebet (كَسَبَتْ): Kazandı, işledi, elde etti
• Tüs'elûne (تُسْأَلُونَ): Sorguya çekilirsiniz, sorumlu tutulursunuz

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, müminlere çok önemli bir ders vermektedir. Kendilerinden önce yaşamış olan ümmetlerden, peygamberlerden ve salih kullardan bahsedilirken, onların şerefli konumlarına ve Allah katındaki değerlerine işaret edilmektedir. Ancak burada asıl vurgulanmak istenen husus, hiç kimsenin bir başkasının imanından veya amellerinden fayda göremeyeceği, herkesin kendi yaptıklarından sorumlu olduğudur.

"O ümmet gelip geçmiştir" ifadesi, onların artık bu dünyada olmadıklarını ve yaptıkları amellerle birlikte ahirete göç ettiklerini bildirir. Onlar ne yaptılarsa karşılığını göreceklerdir; iyilik yaptılarsa iyilik, kötülük yaptılarsa kötülük bulacaklardır. Siz de kendi amellerinizin karşılığını alacaksınız. Hiç kimse başkasının günahını yüklenmeyecek, hiç kimse başkasının sevabından da pay alamayacaktır.

Bu âyet, insanların atalarıyla, soylarıyla veya büyük şahsiyetlerle övünmelerinin ve "biz filanın soyundanız" diyerek kendilerini kurtulmuş saymalarının yanlış olduğunu ortaya koymaktadır. Çünkü Allah katında değerli olmak, ancak kişinin kendi imanı, takvası ve salih amelleriyledir. Bir kimsenin büyük bir peygamberin soyundan gelmesi veya salih bir topluluğa mensup olması, onu kurtarmaz. Önemli olan, kişinin kendi hayatında ne yaptığıdır.

Ayrıca bu âyet, müminlere şu müjdeyi de vermektedir: Geçmiş ümmetlerin hatalarından ve günahlarından dolayı siz sorumlu tutulmayacaksınız. Onların yaptıkları yanlışlar size yüklenmeyecektir. Siz, kendi döneminizde ve kendi hayatınızda yaptıklarınızdan sorguya çekileceksiniz. Bu da Allah'ın adaletinin bir tecellisidir.

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize, geçmişe takılıp kalmamayı, atalarımızın veya büyüklerimizin amellerine güvenerek rehavete kapılmamayı öğretmektedir. Her birimiz, kendi hayatımızı gözden geçirmeli, kendi amellerimizi düzeltmeli ve Allah'ın rızasını kazanmak için gayret etmeliyiz. Unutmayalım ki, en büyük kazanç, kendi imanımız ve kendi salih amellerimizdir. Allah'ın rahmeti geniştir; kim tövbe edip O'na yönelirse, O onu bağışlar ve cennetine koyar. Öyleyse bugün, yarını bekletmeden, kendi kurtuluşumuz için çalışalım ve Rabbimizin rızasını kazanmaya gayret edelim.