Bəqərə surəsi — Ayə 17

Kəlmələrin mənaları:

• Məsəl — bənzərlik, misal, hal.
• İstövqədə — od qaladı, atəş yandırdı.
• Əzaət — işıqlandı, ətrafını nurlandırdı.
• Zülumat — qaranlıqlar, zülmətlər (cəm şəklində, çoxluq bildirir).

Təfsir:

Bu ayə, münafiqlərin halını çox gözəl bir məsəllə izah edir. Onların vəziyyəti, qaranlıq bir gecədə od qalayan adamın vəziyyətinə bənzəyir. Həmin adam odu yandırır ki, ətrafı işıqlansın, yolunu görsün və istilənsin. Od alovlanıb ətrafını işıqlandırdığı anda isə Allah o nuru onlardan alır və onları qaranlıqlar içində kor-koranə qoyur. Onlar heç nə görə bilmirlər, nə yol tapırlar, nə də çıxış yolu.

Bu məsəl, zahirən iman gətirib, batində küfr edən münafiqlərin halını əks etdirir. Onlar öz sözləri və əməlləri ilə sanki bir işıq yandırırlar — bu işıq onların dünyəvi mənfəətləri, mal-dövlətləri, mövqeləridir. Lakin bu işıq onlara heç bir fayda vermir, çünki Allah onların qəlblərindəki iman nurunu götürmüşdür. Onlar qaranlıqlarda qalırlar — şübhə, nifaq və zəlalət qaranlıqlarında. Bu qaranlıqlar o qədər sıxdır ki, onlar nə haqqı görür, nə də doğru yolu tapa bilirlər.

Bu məsəldə böyük bir ibrət vardır: İman yalnız dildə demək deyil, qəlbdə və əməldə olmalıdır. Kim ki, Allahı aldatmağa çalışır, əslində özünü aldadır. Çünki Allah hər şeyi biləndir və heç bir gizli niyyət Ondan gizli qalmaz. Münafiqlərin sonu isə ən acınacaqlı sonlardandır — onlar həm dünyada, həm də axirətdə ziyana uğrayanlardandır.

Ey insan! Sənin qəlbin saf və təmiz olsun, imanın yalnız dildə deyil, qəlbində və əməlində yaşasın. Unutma ki, Allah nuru qəlbi təmiz olanlara verir, onu isə qəlbi xəstə olanlardan alır. Odur ki, qəlbinə diqqət et, onu riya, nifaq və pis niyyətlərdən təmizlə. Çünki qəlbi təmiz olan kimsə, heç vaxt qaranlıqda qalmaz — Allah onun yolunu nurlandırar və onu ən doğru yola yönəldər.