Baqara surasi — Oyat 17

Kalima ma'nolari:

• مَثَلُهُمْ – ularning misoli, holati.
• اسْتَوْقَدَ – olov yoqdi, alanga yoqishga harakat qildi.
• أَضَاءَتْ – yorug'lik taratdi, atrofini yoritdi.
• ذَهَبَ اللهُ بِنُورِهِمْ – Alloh ularning nurini olib qo'ydi, ya'ni yorug'likni butunlay yo'q qildi.
• ظُلُمَاتٍ – qatma-qat zulmatlar, qorong'uliklar.
• لَا يُبْصِرُونَ – hech narsani ko'ra olmaydilar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda munofiqlarning holatini juda ta'sirli bir misol bilan bayon qilmoqda. Ular zohiran iymon keltirgan bo'lib, Islom nuri bilan yorug' bo'lgandek tuyuladi. Ammo ularning qalblarida iymon mustahkam o'rnashmagan, balki yuzaki, riyokorona e'tiqod edi. Go'yo ular qorong'u kechada yo'l topish uchun olov yoqqan kishiga o'xshaydilar. Olov yonib, atrofini yoritganda, ular o'zlarini xavfsiz his qiladilar va yo'lni ko'rgandek bo'ladilar. Ammo to'satdan Alloh taolo o'sha yorug'likni olib qo'yadi va ularni qop-qorong'u zulmatlarda qoldiradi. Endi ular na yo'lni ko'ra oladilar, na qayoqqa borishni biladilar. Ular sarosimaga tushib, adashgan holda qoladilar.

Bu misol orqali Alloh taolo bizga shuni o'rgatadiki, iymon faqat til bilan aytish emas, balki qalb bilan tasdiqlash va amal bilan isbotlashdir. Kimki iymonini chin dildan mustahkamlamasa, uning ahvoli xuddi shu olov yoqqan kishiga o'xshaydi – bir zumda yorug'lik ko'rsa ham, oxiri zulmatda qoladi. Munofiqlar ham xuddi shunday: ular musulmonlar qatorida ko'rinadilar, namoz o'qiydilar, ro'za tutadilar, lekin ichlarida kufrni yashirganlar. Ular o'zlarini aldaydilar, lekin Allohni alday olmaydilar.

Ushbu oyatdan saboq olishimiz kerakki, iymonimizni doimo mustahkamlashga harakat qilaylik. Har kuni Qur'on o'qib, Allohni zikr qilib, yaxshi amallar qilib, iymonimizni ziyoda qilaylik. Chunki iymon – bu nurdir. Bu nur qalbda mustahkam bo'lsa, u hech qachon o'chmaydi. Ammo agar u yuzaki bo'lsa, bir kun kelib, u nur o'chib, inson zulmatlarda qolib ketishi mumkin. Alloh taolo barchamizni iymoni mustahkam, qalbi nurli bandalaridan qilsin. Omin!