بقرہ سۈرىسى — ئايەت 17

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• مَثَلُهُمْ: ئۇلارنىڭ ئەھۋالى، ئۇلارنىڭ مىسالى.
• اسْتَوْقَدَ: ئوت ياقتى، ئوتنى ياندۇردى.
• أَضَاءَتْ: يورۇتتى، نۇر چاچتى.
• ذَهَبَ اللَّهُ بِنُورِهِمْ: ئاللاھ ئۇلارنىڭ نۇرىنى كەتكۈزدى، يوق قىلدى.
• ظُلُمَاتٍ: زۇلمەتلەر، قاراڭغۇلۇقلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇناپىقلارنىڭ ئەھۋالىنى بىر مىسال بىلەن بايان قىلىدۇ. مۇناپىقلار سىرتىدىن ئىمان ئېيتقان بولۇپ، ئىچىدە كۇفرىنى يوشۇرغان كىشىلەردۇر. ئۇلارنىڭ ئەھۋالى قاراڭغۇ كېچىدە ئوت ياققان بىر كىشىنىڭ ئەھۋالىغا ئوخشايدۇ. ئۇ كىشى ئوت ياققاندا، ئوت ئەتراپىنى يورۇتۇپ، ئۇنىڭ كۆڭلىدە ئۈمىد پەيدا بولىدۇ. لېكىن ئازغىنە ۋاقىتتىن كېيىن ئوت ئۆچۈپ، ئەتراپ يەنە قاراڭغۇلۇققا چۆمىدۇ. شۇنىڭ بىلەن ئۇ كىشى قاراڭغۇلۇق ئىچىدە ھېچ نەرسىنى كۆرەلمەي، يول تاپالماي قالىدۇ.

مۇناپىقلارمۇ خۇددى شۇنىڭدەك، ئىماننىڭ نۇرى بىلەن بىر ئاز ۋاقىت يورۇقلۇققا ئېرىشكەندەك بولىدۇ، ئەمما ئۇلارنىڭ ئىمانى ھەقىقىي ئەمەس، ئىخلاسسىز ئىدى. شۇڭا ئاللاھ ئۇلارنىڭ قەلبىدىكى نۇرنى كەتكۈزۈۋېتىدۇ ۋە ئۇلارنى زۇلمەت ئىچىدە قالدۇرىدۇ. ئۇلار ھەقىقەتنى كۆرەلمەيدۇ، ھىدايەت يولىنى تاپالمايدۇ ۋە بۇ قاراڭغۇلۇقتىن قۇتۇلۇشنىڭ ئامالى يوق.

بۇ ئايەت مۇناپىقلارنىڭ ئىككى يۈزلىمىچىلىكىنى ۋە ئۇلارنىڭ ئاخىرقى ئاقىۋىتىنىڭ قاراڭغۇلۇق ۋە گۇمراھلىق ئىكەنلىكىنى ئوچۇق بايان قىلىدۇ. ئۇلار دۇنيادا ئىماننىڭ نۇرىدىن بەھرىمەن بولغاندەك تۇيۇلسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇلارنىڭ قەلبى زۇلمەت ئىچىدە قالغان، ھەقىقىي يورۇقلۇققا ئېرىشەلمەيدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئىمان دېگەن نەرسە پەقەت تىل بىلەن ئېيتىلىدىغان سۆز ئەمەس، بەلكى قەلبنىڭ چوڭقۇرلۇقىدىن چىققان ھەقىقىي ئېتىقادتۇر. مۇناپىقلىق كىشىنى زۇلمەتكە ئېلىپ بارىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ھەر قانداق ئەھۋالنى بىر مىسال بىلەن چۈشەندۈرۈپ، ئىنسانلارغا ھەقىقەتنى ئاسان چۈشىنىشلىك قىلىپ بېرىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە ھېكمىتىنىڭ ئىپادىسىدۇر.
• نۇر ۋە زۇلمەت ئارىسىدىكى پەرق ئىنساننىڭ قەلبىدىكى ئىمان بىلەن مۇناپىقلىقنىڭ پەرقىنى ئەكس ئەتتۈرىدۇ. ھەقىقىي ئىمان كىشىنى يورۇقلۇققا، مۇناپىقلىق بولسا قاراڭغۇلۇققا يېتەكلەيدۇ.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ئىماننى قەلبىمىزدە سەمىمىي ساقلىشىمىز، سىرتىمىز بىلەن ئىچىمىزنى بىر قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھنىڭ نۇرى ھەقىقىي ئىمان ئىگىلىرىنى ھەر قانداق زۇلمەتتىن قۇتۇلدۇرىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى زۇلمەتتىن نۇرغا، گۇمراھلىقتىن ھىدايەتكە يېتەكلەيدىغان دىندۇر. بۇ ئايەت ئىسلامنىڭ ئىنسانلارغا بولغان مېھرىبانلىقىنى ۋە ئۇلارنى يورۇق كەلگۈسىگە يېتەكلەش ئارزۇسىنى نامايان قىلىدۇ.