Аль-Бакара сүрөсү — Аят 190

1. Аяттагы кээ бир сөздөрдүн мааниси:

• وَقَاتِلُوا — «согушкула», «жихад кылгыла».
• فِي سَبِيلِ اللَّهِ — «Аллахтын жолунда», башкача айтканда Анын динин жогорулатуу жана ыраазылыгын издөө үчүн.
• الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ — «силер менен согушкандар», башкача айтканда силерге каршы курал көтөргөндөр.
• وَلَا تَعْتَدُوا — «чектен чыкпагыла», «шектүүлүк кылбагыла».
• الْمُعْتَدِينَ — «чектен чыккандар», «Аллах белгилеген чектен ашкандар».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыймандуулар! Аллахтын динин жогорулатуу жана Анын ыраазылыгын алуу жолунда силерге каршы согуш ачкандарга каршы согушкула. Бирок бул согушта Аллах белгилеген чектен чыкпагыла: согушка катышпаган балдарды, аялдарды, карыяларды өлтүрбөгүлө, өлгөндөрдүн денесин майыптабагыла, уруксат берилбеген нерселерди кылбагыла. Анткени Аллах чектен чыккандарды, өзү белгилеген чектерден ашкандарды жакшы көрбөйт.

Бул аят Исламдын алгачкы мезгилинде мусулмандарга согуштан кармануу буйрулгандан кийин, хижрадан соң согушууга уруксат берилген учурда түшкөн. Анда Аллах Таала мусулмандарга душмандарга каршы турууга уруксат берүү менен бирге, адилеттиктен жана ырайымдуулуктан айрылбоону, душмандын да шектүүлүк кылбаганын эскерткен. Башкача айтканда, согуш да Аллахтын жолунда, Анын буйруктарына ылайык жүргүзүлүшү керек; ал жек көрүүчүлүк же кек алуу үчүн эмес, акыйкаттык үчүн болушу зарыл.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини адилеттик жана ырайымдуулук дини. Ал согушту да белгилүү чектер менен гана уруксат кылат.
• Мусулмандар өздөрүн коргоо жана динди жайылтуу жолунда курмандыкка барууга даяр болушу керек, бирок эч качан зулумдукка барбашы керек.
• Аллах Таала адилетсиздикти жана чектен чыгууну жактырбайт. Бул аят аркылуу Исламдын адамзаттык баалуулуктарга болгон урматын, ал тургай согуш учурунда да адамдык кадыр-баркты сактоо зарылдыгын көрөбүз.
• Бул аят ыймандуу адамдын жүрөгүнө тынчтык жана акыйкаттык сезимин орнотуп, Исламдын адамзат үчүн ырайымдуулук дини экенин дагы бир жолу тастыктайт.