Аль-Бакара сүресі — Аят 190

1. Сөздердің мағынасы:

• وَقَاتِلُوا — Соғысыңдар, яғни жаумен шайқасыңдар.
• فِي سَبِيلِ اللَّهِ — Аллаһтың жолында, яғни Аллаһтың разылығы мен дінін жоғарылату үшін.
• الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ — Сендермен соғысатындар, яғни сендерге қарсы шайқас ашатындар.
• وَلَا تَعْتَدُوا — Шектен шықпаңдар, яғни Аллаһ белгілеген шекарадан аспаңдар.
• الْمُعْتَدِينَ — Шектен шығушылар, яғни Аллаһтың шекарасын бұзушылар.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, мүміндер! Аллаһтың жолында, Оның дінін қорғау және жоғарылату үшін сендерге қарсы соғыс ашқандармен шайқасыңдар. Бірақ бұл жерде Аллаһ шектен шығуға тыйым салады. Шектен шығу дегеніміз — әйелдерді, балаларды, қарттарды өлтіру, өлгендердің денесін кесу, соғыс олжасына адалдықсыздық жасау сияқты Аллаһ тыйым салған істерді істеу. Сондай-ақ, бұл аятта жаумен соғысты бірінші болып бастауға тыйым салынады. Ақиқатында, Аллаһ шектен шығушыларды, яғни Өзінің белгілеген шекарасын бұзып, халалды харамға айналдырушыларды жақсы көрмейді.

Бұл аят Исламның бастапқы кезеңінде мұсылмандарға соғыстан тыйылу бұйырылғаннан кейін, һижрадан соң соғыс рұқсат етілген кезде түскен. Соғыс тек Аллаһтың разылығы үшін, Оның сөзін жоғарылату үшін болуы керек, ал шектен шығу — Аллаһтың тыйған істерін істеу — мүлдем жарамсыз.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам діні тек қорғаныс соғысын рұқсат етеді, бейбіт адамдарға зорлық-зомбылық жасауға жол бермейді.
• Аллаһтың жолындағы күрес тек Оның разылығы үшін болуы керек, жеке мүдде немесе дүниеқоңыздық үшін емес.
• Ислам әділеттілік пен мейірімділік діні — тіпті соғыс кезінде де шектен шығуға, әйелдерге, балаларға, қарттарға зиян келтіруге тыйым салынады.
• Аллаһ шектен шығушыларды жақсы көрмейді, сондықтан әрбір мұсылман өз ісінде Аллаһтың шекарасын сақтауы тиіс.
• Бұл аят Исламның адамгершілік пен рақымдылық діні екенін көрсетеді, ол тек қана әділетсіздікке қарсы тұруды және бейбітшілікті қорғауды мақсат етеді.