Suurah Al-Baqarah — Aayad 190

Macnaha Erayada:

• Fii Sabiilillaah: Jihadda Allaah, yacni si loo koryeelo diinta Allaah.
• La ta'addaw: Xad-gudub, yacni in la dhaafo xuduudda Allaah ee Jihaadka, sida dilidda haweenka, carruurta, waayeellada, iyo kuwa aan dagaallamayn, ama in la jabiyo axdiga, ama in lala dagaallamo kuwa aan kula dagaallamin.
• Al-Mu'tadiin: Kuwa xad-gudba, yacni kuwa dhaafa xuduudda Allaah ee uu uga hadlay diinta iyo shareecada.

Tafsiirka Aayadda:

Aayaddan karimka ah waxay ku amraysaa mu'miniinta inay la dagaallamaan kuwa iyaga la dagaallama, balse iyagoo raacaya shuruucda Islaamka ee Jihaadka. Waxayna ku tusaysaa in Jihaadka laga wado dariiqa Allaah, yacni si loo koryeelo kalimadda Allaah, loona difaaco diinta iyo Nolosha, ma aha in lagu xad-gudbo.

Marka hore, Ilaahay wuxuu amrayaa mu'miniinta inay la dagaallamaan gaalada kuwa iyaga la dagaallama, kuwaas oo doonaya inay ka leexiyaan diintooda. Laakiin wuxuu ka digayaa xad-gudubka, taas oo ah in la dagaallamo kuwa aan kula dagaallamin, sida haweenka, carruurta, waayeellada, kuwa cibaadada ku jira, iyo kuwa aan hubka qaadan. Sidoo kale waa ka mamnuuc in la jabiyo axdiga, ama la dilo dadka aan dagaallamayn, ama la sameeyo waxyaabo ka reebban sida in la jaro jidhka dadka dhintay (muthla), ama la dhaco hantida (ghulul).

Aayaddan waxay soo afjaraysaa iyadoo ku digaysa in Allaah uusan jeclayn kuwa xad-gudba, yacni kuwa dhaafa xuduudda uu Allaah u dejiyay Jihaadka, oo isu yeela waxyaabo xalaal ah waxa Allaah xaaraam ka yeelay. Tani waxay muujinaysaa in Islaamku yahay diin dhexdhexaad ah, oo ku amraya caddaalad iyo naxariis xataa marka la dagaallamayo.

Faa'iidooyinka laga qaadan karo Aayadda:

1. Islaamku waa diin naxariis iyo caddaalad ku dhisan – xataa Jihaadka wuxuu ku xiran yahay xuduud adag, mana aha in lagu xad-gudbo dadka aan dagaallamayn.
2. Jihaadka waa difaac, ma aha dulmi – waxaa lala dagaallamaa kuwa kula dagaallama, mana aha in la weeraro dadka aan kuula dagaallamin.
3. Allaah wuxuu jeclaa kuwa dhexdhexaadka ah – Islaamku wuxuu ku amrayaa dhexdhexaadnimo iyo ka fogaanshaha xad-gudubka, waana sida uu Allaah u jeclaado addoomadiisa.
4. Xad-gudubku waa wax laga naxo – Aayaddu waxay ku digaysaa in Allaah uusan jeclayn kuwa xad-gudba, taasoo muujinaysa in xad-gudubku yahay wax iyadoo laga fogaado.
5. Difaaca diinta iyo dalka waa sharaf – Muslimku wuxuu u dagaallamaa si uu u koryeelo kalimadda Allaah, ma aha si uu u helo hanti ama sharaf adduunyo.