بقرہ سۈرىسى — ئايەت 45

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• وَاسْتَعِينُوا: ياردەم سوراڭلار، مەدەت تىلەڭلار.
• الصَّبْرِ: چىدام قىلىش، نەپسنى تۇتۇش — بۇ يەردە گۇناھلاردىن ئۆزىنى تىيىش، بەلە-مۇسىبەتلەرگە چىداش ۋە ياخشى ئىشلارغا داۋاملىشىش مەنىسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
• الصَّلَاةِ: ناماز — ئاللاھ بىلەن بەندىنىڭ ئارىسىدىكى ئەڭ مۇھىم ئىبادەت ۋە ئالاقە.
• لَكَبِيرَةٌ: ھەقىقەتەن ئېغىر، قىيىن، مۇشكۈل.
• الْخَاشِعِينَ: كۆڭلى ئىتائەت قىلغۇچىلار، مۇتەۋازى بولغۇچىلار، ئاللاھقا ئىچكى-تاشقى بوي سۇنغۇچىلار.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە مۇئمىنلەرگە ھاياتنىڭ ھەر قايسى جەھەتلىرىدە، دىنىي ۋە دۇنيەۋى ئىشلىرىدا ياردەم تىلەشنىڭ يولىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. ئۇلارغا: ھەر قانداق قىيىنچىلىق، مۇسىبەت ۋە سىناقلارغا دۇچ كەلگەندە، ئىككى ئۇلۇغ نەرسە بىلەن ئاللاھتىن ياردەم سوراڭلار، دەيدۇ: بىرىنچىسى — سەۋر-چىدام، يەنى نەپسنى گۇناھتىن تۇتۇش، بەلە-مۇسىبەتلەرگە چىداش ۋە ئىبادەت-تائەتكە داۋاملىشىش؛ ئىككىنچىسى — ناماز، يەنى ئاللاھ بىلەن بەندىنى باغلايدىغان، كۆڭۈلنى ئارام تاپقۇزىدىغان ۋە گۇناھلارنىڭ كەچۈرۈلۈشىگە سەۋەب بولىدىغان ئىبادەت.

ئاللاھ بۇ ئىككى نەرسە ئارقىلىق بەندىسىگە ياردەم بېرىدۇ، ئۇنى قوغدايدۇ ۋە ئۇنىڭدىكى قايغۇ-قەستىلەرنى كۆتۈرۈپ تاشلايدۇ. ئاندىن ئاللاھ بىلدۈرىدۇكى، سەۋر قىلىش ۋە ناماز ئوقۇش ھەقىقەتەن ئېغىر ۋە قىيىن ئىش، ئەمما بۇ قىيىنلىق پەقەت خۇشۇئ قىلغۇچىلار، يەنى ئاللاھقا ئىچكى-تاشقى بوي سۇنغان، كۆڭلى مۇتەۋازى بولغان مۇئمىنلەرگە ئەمەس. ئۇلار ئۈچۈن بۇ ئىش ئاسان ۋە يېنىك، چۈنكى ئۇلار ئاللاھنىڭ ئەمرىنى چىن كۆڭلىدىن قوبۇل قىلىدۇ ۋە ئۇنىڭ ئەجىر-ساۋابىغا ئىشىنىدۇ.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• ئاللاھ تائالا بەندىلىرىگە ھەر قانداق ئىشتا ئۇنىڭدىن ياردەم تىلەشنى ئۆگىتىدۇ — بۇ ئىسلامنىڭ ئاللاھ بىلەن بەندە ئارىسىدىكى مۇناسىۋەتنىڭ ئاساسى ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• سەۋر ۋە ناماز مۇئمىننىڭ ھاياتىدىكى ئەڭ كۈچلۈك مەدەتچىسىدۇر — بۇ ئىككىسى ئارقىلىق قايغۇ-قەستىلەر يېنىكلىنىدۇ، كۆڭۈل ئارام تاپىدۇ.
• نامازنىڭ ئورنى ئىسلامدا ناھايىتى ئۇلۇغ — ئۇ ئاللاھ بىلەن بەندىنى باغلايدىغان، گۇناھلارنىڭ كەچۈرۈلۈشىگە سەۋەب بولىدىغان ئىبادەت.
• سەۋر ۋە ناماز ھەر مۇئمىنگە ئاسان ئەمەس، ئەمما ئاللاھقا چىن كۆڭلىدىن ئىتائەت قىلغان، كۆڭلى مۇتەۋازى بولغان كىشىلەرگە ئاسان — بۇ بىزنى خۇشۇئ قىلىشقا، يەنى ئىبادەتتە كۆڭۈلنى ئاللاھقا قارىتىشقا چاقىرىدۇ.
• بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى ئۈمىدسىزلىنىشتىن ساقلايدۇ ۋە ئۇلارغا: «قىيىنچىلىق چاغلىرىدا ئاللاھقا يۆنەلگىن، سەۋر قىلغىن ۋە ناماز ئوقۇغىن» دەپ يېتەكچىلىك قىلىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئادەمنىڭ روھىي ۋە جىسمانىي ئارامىغا ئەھمىيەت بېرىدۇ — سەۋر ۋە ناماز ئارقىلىق ئادەم ئىچكى تىنچلىققا ئېرىشىدۇ.
• بۇ ئايەت ھەر بىر مۇئمىنگە: «ھاياتىڭدا قانداقلا قىيىنچىلىق بولسا، ئاللاھتىن ياردەم سورا، سەۋر قىل ۋە ناماز ئوقۇ» دېگەن ئۈمىد ۋە تەسەللى بېرىدۇ — بۇ ئىسلامنىڭ رەھىمدىللىكىنى ۋە ئىنسانپەرۋەرلىكىنى كۆرسىتىدۇ.