સૂરા અલ-બકરા — આયત 45

શબ્દોના અર્થ:

• وَاسْتَعِينُوا — મદદ માંગો, સહાયતા ઇચ્છો
• بِالصَّبْرِ — ધીરજ દ્વારા; અહીં અર્થ છે નફસને પાપોથી રોકવું અને મુશ્કેલીઓમાં ટકી રહેવું
• وَالصَّلَاةِ — અને નમાઝ દ્વારા
• وَإِنَّهَا — અને નિશ્ચયપૂર્વક તે (એટલે કે ધીરજ અને નમાઝ)
• لَكَبِيرَةٌ — ખરેખર ભારે, અઘરી અને મુશ્કેલ છે
• إِلَّا — સિવાય
• الْخَاشِعِينَ — નમ્રતા ધરાવનારાઓ, અલ્લાહ સામે ઝૂકનારાઓ

આયતનો તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓને હુકમ આપે છે કે તેઓ પોતાના દીની અને દુન્યવી — બધા જ કામોમાં મદદ માંગે. આ મદદ માંગવાનો રસ્તો બે છે: પહેલો સબ્ર — એટલે કે ધીરજ. સબ્રનો અર્થ છે નફસને પાપોથી રોકવું, મુશ્કેલીઓ અને તકલીફો પર ધીરજ રાખવી, અને અલ્લાહની ઇબાદતમાં ટકી રહેવું. બીજો રસ્તો નમાઝ છે — જે બંદાને અલ્લાહ સુધી પહોંચાડે છે અને અલ્લાહ સાથે જોડે છે. નમાઝ દ્વારા અલ્લાહ બંદાની મદદ કરે છે, તેની હિફાઝત કરે છે અને તેની તકલીફો દૂર કરે છે.

પછી અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે આ બંને વસ્તુઓ — સબ્ર અને નમાઝ — ખરેખર ભારે અને અઘરી છે, પણ ફક્ત તે લોકો માટે જે અલ્લાહ સામે નમ્ર નથી. જે લોકો પોતાના રબ સામે ઝૂકે છે, દિલમાં તેની મહાનતા અને ડર રાખે છે, તેમના માટે આ બંને વસ્તુઓ સહેલી અને પ્રિય છે. આવા નમ્ર મોમિનો માટે નમાઝ બોજ નથી હોતી, બલ્કે તેમના દિલની શાંતિ અને અલ્લાહ સાથેની નજદીકીનું સાધન બની જાય છે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. મુશ્કેલીમાં અલ્લાહની મદદ માંગવી — જીવનમાં જ્યારે પણ કોઈ તકલીફ આવે, ત્યારે નિરાશ થવાને બદલે અલ્લાહ પાસે મદદ માંગવી જોઈએ. તે જ સાચો સહારો છે.
2. સબ્ર એ સફળતાની ચાવી છે — ધીરજ રાખનાર વ્યક્તિ પોતાના નફસ પર કાબૂ મેળવે છે, પાપોથી બચે છે અને મુશ્કેલીઓમાં ડગમગતો નથી.
3. નમાઝ એ અલ્લાહ સાથેનો સંબંધ છે — નમાઝ ફક્ત એક ઇબાદત નથી, બલ્કે તે અલ્લાહ સાથે જોડાવાનું અને તેની મદદ મેળવવાનું સાધન છે. જે નમાઝને અપનાવે છે, તે કદી એકલો નથી રહેતો.
4. નમ્રતા દિલને હળવું બનાવે છે — જે વ્યક્તિ અલ્લાહ સામે નમ્ર બને છે, તેના માટે ઇબાદત સહેલી બની જાય છે. ઘમંડ અને અહંકાર દૂર કરવાથી દિલમાં શાંતિ આવે છે.
5. ઇસ્લામ એ સહેલો દીન છે — અલ્લાહે આપણને એવા રસ્તા બતાવ્યા છે જે આપણા દિલને હળવાશ અને સુકૂન આપે. સબ્ર અને નમાઝ અપનાવવાથી જીવન સરળ,