Toha surasi — Oyat 48

Kalimalarning maʼnolari:

• كَذَّبَ – yolgʻonga chiqardi, inkor etdi.
• تَوَلَّى – yuz oʻgirdi, rad etdi, undan qochdi.

Tafsir:

Alloh taolo Muso va Horun alayhissalomga xitob qilib, ularga shunday deganini bildirmoqda: "Bizga, albatta, vahiy qilindiki, azob – dunyoda ham, oxiratda ham – Allohning oyatlarini yolgʻon deb hisoblagan va paygʻambarlar olib kelgan haq daʼvatdan yuz oʻgirgan, unga quloq solmagan va undan qochgan kishilarga boʻladi."

Bu xabar Muso va Horun alayhissalomga dalolat qiladiki, ularning daʼvatiga qarshi chiqqan va Allohning moʻʼjizalarini inkor etgan har bir kishi, xoh u Firʼavn boʻlsin, xoh boshqa har qanday shaxs boʻlsin, albatta, Allohning azobiga duchor boʻladi. Bu esa ularga yurak mustahkamligi va daʼvatlarida dadillik bagʻishlaydi.

Ushbu oyatda Alloh taolo Muso va Horun alayhissalomga Firʼavn oldiga borishdan qoʻrqmasliklarini va unga yetkazishlari kerak boʻlgan xabarni bayon qilmoqda: azob faqat haqni yolgʻon deb bilgan va undan yuz oʻgirgan kishilarga tegishlidir. Ammo kim haqqa ergashsa va unga amal qilsa, u azobdan omon boʻladi.

Foydalar:

1. Alloh taoloning azobi faqat haqni inkor etgan va undan yuz oʻgirgan kishilarga tegishli ekani, moʻminlarga katta tasalli va xotirjamlik beradi. Bu ularning qalbini mustahkamlaydi va haq yoʻlda sabr-qanoatga chorlaydi.
2. Paygʻambarlar va daʼvatchilar uchun eng katta quvvat – Allohning vahiy va yordamiga tayanishidir. Ular qanday kuchli dushmanga duch kelishmasin, Allohning vaʼdasi haq ekanini bilishlari ularni qoʻrquvdan xalos qiladi.
3. Bu oyat musulmonlarga haqni qabul qilish va unga ergashishda shoshilish kerakligini, aks holda azobga duchor boʻlish xavfi borligini eslatadi. Inson hayotida eng muhim narsa – Allohning hidoyatiga yuz tutishdir.
4. Alloh taoloning rahmati keng, ammo Uning azobi ham haqdir. Bu ikki xususiyatni yodda tutgan moʻmin ham umid, ham xavf orasida yashaydi va bu uni toʻgʻri yoʻldan ogʻishmaslikka undaydi.