سوره طه — آیه 71

معانی کلمات:

• آمَنتُمْ لَهُ: به او ایمان آوردید و او را تصدیق کردید.
• کَبِیرُکُم: بزرگ و پیشوای شما.
• مِنْ خِلَافٍ: مخالف یکدیگر، یعنی یک دست و یک پا از دو طرف مختلف (دست راست و پای چپ یا برعکس).
• جُذُوعِ النَّخْلِ: تنههای درخت خرما.
• أَبْقَىٰ: ماندگارتر و پایدارتر.

تفسیر آیه:

وقتی ساحران با دیدن معجزهی عظیم موسی علیهالسلام ایمان آوردند و به سجده افتادند، فرعون که از این اتفاق بهشدت خشمگین و درمانده شده بود، با تهدید و سرزنش به آنان گفت: «آیا پیش از آنکه به شما اجازه دهم، به او ایمان آوردید؟!» او با این سخن میخواست نشان دهد که ایمان آنان بدون اجازه و فرمان او، نوعی سرکشی و نافرمانی است. سپس برای اینکه ایمان آنان را به توطئهای از پیش طراحیشده جلوه دهد، ادعا کرد: «موسی قطعاً بزرگ و استاد شماست که به شما سحر آموخته است و به همین دلیل شما با او همدست شدهاید و این نمایش را به راه انداختهاید!»

آنگاه فرعون برای ایجاد رعب و وحشت، تهدیدهای وحشیانهی خود را چنین بیان کرد: «حتماً دستها و پاهای شما را برعکس یکدیگر قطع میکنم (یعنی دست راست و پای چپ هر یک از شما را) و سپس شما را بر تنههای درخت خرما به دار میآویزم تا عبرت دیگران شوید.» او در پایان با تکبر و غرور افزود: «آنگاه خواهید دانست که عذاب کدامیک از ما (من یا خدای موسی) شدیدتر و ماندگارتر است!» اما ساحران که نور ایمان در دلهایشان تابیده بود، با شجاعت و استواری در برابر این تهدیدها ایستادگی کردند و پاسخ دادند که هرگز تو را بر دلایل روشنی که دیدهایم ترجیح نخواهیم داد.

فواید و پیامهای آیه:

1. ایمان راستین، ترس از تهدیدهای دنیوی را از بین میبرد: ساحران با اینکه میدانستند فرعون تهدیدهایش را عملی خواهد کرد، اما بهخاطر ایمان به خدا و مشاهدهی حقیقت، از او نترسیدند و استوار ماندند. این نشان میدهد که ایمان واقعی به انسان شجاعت و آرامشی میدهد که هیچ قدرتی نمیتواند آن را متزلزل کند.
2. باطل هرچند قدرتمند باشد، در برابر حق ناتوان است: فرعون با تمام جبروت و تهدیدهایش نتوانست ساحران مؤمن را از ایمانشان برگرداند. این درس بزرگی است که قدرتهای ظاهری و تهدیدهای دشمنان هرگز نمیتواند بر حقیقت و ایمان پیروز شود.
3. آگاهی و بصیرت، انسان را از فریب قدرتها نجات میدهد: ساحران با دیدن معجزهی روشن، حقیقت را شناختند و فریب ادعاهای فرعون را نخوردند. این آیه به ما میآموزد که باید با بصیرت و آگاهی، حق را از باطل تشخیص دهیم و در برابر ظلم و ستم، تسلیم نشویم.
4. عذابهای دنیوی زودگذر است، اما پاداش و عذاب اخروی ماندگار است: فرعون به عذاب دنیوی تهدید کرد، اما ساحران دانستند که عذاب آخرت بسیار شدیدتر و ماندگارتر است. این آیه ما را به یاد آخرت میاندازد و ترغیب میکند که برای رضای خدا از سختیهای دنیا نهراسیم، زیرا پاداش الهی جاودانه است.