Аль-Анбия сүрөсү — Аят 29

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مِنْهُمْ — алардан (б.а. периштелерден жана башка жаратылгандардан).
• إِلَٰهٌ — кудай, сыйынууга татыктуу зат.
• مِّن دُونِهِ — Аллахтан башка, Аллахтан өзгөчө.
• نَجْزِيهِ — ага жазасын беребиз.
• جَهَنَّمَ — тозок.
• الظَّالِمِينَ — залымдар, б.а. Аллахка шерик кошуучулар жана кудайлыкты туура эмес жерге коюучулар.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала периштелер жөнүндө сүйлөп, алардын арасынан бирөө «мен Аллахтан башка кудаймын» деп айта турган болсо — бул болгону алардын кудайлыкка ылайыктуу эместигин жана мындай сөздү айтуу мүмкүн эместигин көрсөтүү үчүн айтылган шарттуу мисал. Эгерде кандайдыр бир жаратылган (периште болобу, башка болобу) өзүн кудай деп жарыяласа, анда анын акыбети тозок болот. Ал тозокто түбөлүк жазага тартылат. Аллах мындай жазаны кудайлыкты туура эмес жерге коюп, Аллахка шерик кошуп, залымдык кылгандардын баарына берет. Демек, бул аят кудайлык деген нерсенин жалгыз Аллахка гана таандык экенин жана Ага шерик кошуу эң чоң залымдык экенин ачык көрсөтүп турат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят Аллахтын жалгыздыгын жана Ага эч кимдин шерик боло албастыгын далилдейт. Кудайлык деңгээлине көтөрүлүүгө аракет кылган ар кандай жаратылган нерсе тозок менен эскертилет.
• Ислам дини адамды туура жолго баштап, кудайлыкты туура эмес жерге коюудан сактайт. Бул дин адамга эң чоң адилеттикти жана акыйкатты үйрөтөт.
• Аллахтын адилеттиги чексиз: эч кимге залымдык кылбайт, бирок Ага шерик кошуу сыяктуу чоң күнөөнүн жазасы да чоң.
• Бул аят бизди Аллахка гана сыйынууга, Ага эч нерсени шерик кылбоого чакырат. Ошондуктан ислам — бул эң таза монотеизм дини, ал адамдын акылын жана жүрөгүн туура багытка салат.
• Ар бир адам өзүнүн иш-аракеттери үчүн жооп берерин түшүнүү — бул исламдын негизги принциптеринин бири. Бул принцип адамды жакшылыкка умтулууга, жамандыктан качууга түрткү берет.
• Ошондуктан, бул аят аркылуу биз Аллахтын улуулугун, Анын адилеттигин жана ыймандын маанисин терең түшүнөбүз. Ислам — бул адамды тозоктон куткарып, бейишке жеткирүүчү жалгыз туура жол.