Anbiyo surasi — Oyat 29

Kalimalarning ma'nolari:

• "Minhum" — ulardan, ya'ni barcha maxluqotlardan (farishtalar, insonlar va jinlardan).
• "Iloh" — o'zi ibodat qilinadigan, sajda qilinadigan zot.
• "Min dunihi" — Undan (Allohdan) o'zga, ya'ni Allohni qo'yib, boshqa biror narsani iloh deb da'vo qilish.
• "Najzihi" — unga jazo beramiz, mukofot yoki jazo sifatida qaytaramiz.
• "Zolimiyn" — zulm qiluvchilar, ya'ni kufr va shirk orqali o'z joniga va boshqalarga zulm qilganlar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda eng og'ir gunoh — shirk haqida gapirib, har qanday maxluqotdan, jumladan, farishtalardan ham, agar kimdir "Men Allohdan o'zga ilohman" deb da'vo qilsa, bu xayoliy va faraziy hol bo'lsa ham, uning jazosi Jahannam ekanini bildiradi. Ya'ni, Alloh taolo hech kimga, hatto eng oliy martabali farishtalarga ham, o'zidan boshqa iloh bo'lishni da'vo qilishga ruxsat bermagan. Agar bunday da'vo farishtalardan sodir bo'lsa, ular ham jazodan qutula olmaydi. Bu esa shirkning naqadar og'ir jinoyat ekanini ko'rsatadi. Alloh taolo bunday gunohkorlarga Jahannamni berishini va'da qilgan. Keyin esa: "Zolimlarga mana shunday jazo beramiz", deb barcha zolimlarni, ya'ni kufr va shirk orqali o'zlariga va boshqalarga zulm qilganlarni ogohlantiradi. Bu jazo adolatli jazodir, chunki ular Allohning ulug'ligini o'rniga qo'ymay, ilohlik va ibodatni o'z o'rnidan boshqa joyga qo'yganlar.

Foydalar:

• Bu oyat musulmonlarga tavhid (yakkaxudolik) e'tiqodining naqadar muhimligini va shirkdan saqlanish zarurligini o'rgatadi. Alloh taolo hech kimni, hatto eng aziz farishtalarni ham, o'ziga sherik qilib bo'lmasligini ta'kidlaydi.
• Bu oyat odamlarni gunohlardan, ayniqsa shirkdan qaytaradi va ularni faqat Allohga ibodat qilishga chorlaydi. Allohning adolati va hukmi ustun ekanini eslatadi.
• Bu oyat musulmonlarga Allohning rahmli va adolatli ekanini uqtiradi: U zot hech kimga zulm qilmaydi, balki har kimning qilmishiga yarasha jazo yoki mukofot beradi. Shuning uchun inson doimo yaxshi amallar qilishga va gunohlardan yiroq bo'lishga intilishi kerak.
• Bu oyatda Allohning azobidan qo'rqish va Uning rahmatidan umidvor bo'lish o'rtasidagi muvozanat o'rgatiladi. Musulmon kishi Allohning jazosidan qo'rqib, gunohlardan saqlanishi va Uning rahmatiga umid qilib, yaxshi amallarni ko'paytirishi lozim.