انبیاء سۈرىسى — ئايەت 29

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• «مِنْهُمْ»: ئۇلارنىڭ ئىچىدىن، يەنى پەرىشتىلەر ۋە باشقا مەخلۇقاتلارنىڭ ئىچىدىن.
• «إِلَٰهٌ مِّن دُونِهِ»: ئاللاھتىن باشقا بىر مەبۇد، يەنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈلگەن مەبۇد.
• «نَجْزِيهِ»: ئۇنى جازالايمىز.
• «جَهَنَّمَ»: دوزاخ.
• «الظَّالِمِينَ»: زالىملار، يەنى كۇفرى ۋە شېرىك بىلەن ئۆزىگە زۇلۇم قىلغۇچىلار.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئاللاھ تەئالانىڭ ئۇلۇغلۇقى ۋە بىرلىكىنى، ھەمدە ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرۈشنىڭ قانچىلىك خەتەرلىك ئىكەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. ئاللاھ تەئالا بۇ ئايەتتە پەرىشتىلەرنى ۋە باشقا مەخلۇقاتلارنى تىلغا ئېلىپ، ئەگەر ئۇلارنىڭ ئىچىدىن بىرى «مەن ئاللاھتىن باشقا بىر مەبۇد» دەپ دەۋا قىلسا، ئۇنداقتا ئۇنىڭ جازاسى دوزاخ بولىدىغانلىقىنى ئېيتىدۇ. بۇ يەردە «ئەگەر» دېگەن مەنىدە پەرەز قىلىش بار، چۈنكى پەرىشتىلەر ئەسلا بۇنداق دەۋا قىلمايدۇ، ئەمما بۇ ئايەت ئىنسانلارغا ۋە جىنلارغا ئىبرەت بولۇش ئۈچۈن، ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشنىڭ ئاقىۋىتىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، بۇ ئايەت ئاللاھنىڭ ئادىللىقىنى ۋە ھېكمىتىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ: كىمكى ئاللاھتىن باشقا مەبۇدلارغا چوقۇنسا ياكى ئۆزىنى مەبۇد دەپ دەۋا قىلسا، ئۇ زالىملاردىن بولۇپ، ئۇنىڭ جازاسى دوزاختۇر. ئاللاھ تەئالا زالىملارنى، يەنى كۇفرى ۋە شېرىك بىلەن ئۆزىگە زۇلۇم قىلغۇچىلارنى مۇشۇنداق جازالايدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تەئالانىڭ بىرلىكىگە ۋە ئۇنىڭغا بولغان ئىبادەتنىڭ پەقەت ئۇنىڭغىلا خاس ئىكەنلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈشىمىز كېرەك. ھەر قانداق شەكىلدىكى شېرىك ۋە كۇفرىدىن ساقلىنىشىمىز، ھەمدە ئاللاھنىڭ بىرلىكىنى تەۋھىد قىلىشىمىز لازىم. بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە بىزنىڭ نىجاتلىقىمىزنىڭ يولىدۇر. ئاللاھ تەئالا بىزنى ھىدايەت قىلغاي ۋە شېرىكتىن ساقلىغاي.