سوره انبیا — آیه 44

معانی کلمات:

• مَتَّعْنَا: بهرهمند ساختیم، نعمت دادیم.
• طَالَ عَلَیْهِمُ الْعُمُرُ: عمر بر آنها طولانی شد (زمان زیادی گذشت).
• نَأْتِی الْأَرْضَ: به زمین (سرزمین کافران) میرسیم (قصد آن را داریم).
• نَنْقُصُهَا مِنْ أَطْرَافِهَا: آن را از اطراف و جوانبش کم میکنیم (فتح سرزمینهای کفر توسط مسلمانان).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به مشرکان مکه پاسخ میدهد که اینطور نیست که ما به آنها مهلت دادهایم و آنها را رها کردهایم؛ بلکه ما به آنها و پدرانشان نعمتهای فراوانی دادیم و عمرهای طولانی عطا کردیم تا آنجا که زمان بر آنها طولانی شد و مغرور شدند و گمان کردند که هرگز عذاب الهی به سراغشان نخواهد آمد. آنها در کفر و گمراهی خود ماندند و از این مهلت درس عبرت نگرفتند.

سپس خداوند آنها را سرزنش میکند و میفرماید: آیا نمیبینند که ما پیوسته به زمین (سرزمین کفار) میرسیم و آن را از اطراف و جوانبش کم میکنیم؟ یعنی سرزمینهای شرک را یکی پس از دیگری فتح میکنیم و به قلمرو اسلام میافزاییم و از قلمرو کفر میکاهیم. این نشانه قدرت ما و ضعف آنهاست. پس آیا اینها غالب و پیروزند؟ هرگز! بلکه ما غالبیم و آنها مغلوب و شکستخورده خواهند بود، همانطور که در فتح مکه و سایر فتوحات اسلامی مشاهده شد.

فواید و درسهای آیه:

• مهلت و نعمتهای الهی برای غافلان و مغروران، مایه آزمون و استدراج است، نه نشانه رضایت خداوند.
• سنت الهی بر این است که حق بر باطل پیروز میشود و سرزمینهای کفر به تدریج به قلمرو اسلام میپیوندد.
• مؤمنان باید به وعده الهی امیدوار باشند و بدانند که عاقبت از آنِ پرهیزگاران است، هرچند باطل مدتی طولانی به ظاهر باقی بماند.
• این آیه دلگرمی برای مسلمانان است که با وجود سختیها و طولانی شدن زمان، پیروزی نهایی از آنِ اسلام و مسلمانان خواهد بود و هیچ قدرتی در برابر اراده خداوند تاب مقاومت ندارد.