Аль-Хаджж сүрәсе — Аять 53

Сүзләрнең мәгънәләре:

• фитнә — сынау, имтихан, вәсвәсә белән вәйран итү.
• йөрәкләрендә авыру булганнар — монафикълар, шик-шөбһә белән авырган кешеләр.
• каты йөрәклеләр — мөшрикләр, хакны кабул итмәүчеләр.
• шикакъ — каршылык, аерылышу, дошманлык.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бу аятьтә шайтанның пәйгамбәр укыганына кушып әйткән сүзләреннән нинди хикмәт булганын аңлата. Бу вакыйга — шайтанның пәйгамбәр укыганына хата кертүе — Аллаһының рөхсәте белән булды, ләкин бу Аллаһының үз колларын сынау өчен иде. Ул моны ике төркем кешеләрне аерып чыгару өчен ясады:

1. Йөрәкләрендә авыру булганнар — ягъни монафикълар һәм шик-шөбһә йөртүчеләр. Алар бу вакыйганы ишетеп, пәйгамбәргә ышанмадылар һәм аның дөреслегенә шикләнделәр. Аларның йөрәкләрендәге имансызлык ачылды.
2. Каты йөрәклеләр — мөшрикләр, аларның йөрәкләре хакны кабул итүдән катып калган. Алар да бу вакыйганы сәбәп итеп, пәйгамбәрне гаепләргә тырыштылар һәм хактан тайпылдылар.

Әмма чын мөэминнәр өчен бу вакыйга иманнарын ныгытты, чөнки алар пәйгамбәрнең хатасызлыгын белделәр һәм шайтанның вәсвәсәсе аның дәрәҗәсен төшерә алмаганын аңладылар.

Аять ахырында Аллаһы Тәгалә әйтә: "Һичшиксез, залимнәр — монафикълар да, мөшрикләр дә — Аллаһыдан һәм Аның рәсүленнән бик ерак дошманлыкта, хактан бик ерак каршылыктадырлар." Аларның бу каршылыклары аларны туры юлдан читкә алып китте һәм алар хак белән бәхәсләшүдә бик еракка киттеләр.

Аятьтән алынган файдалар:

• Аллаһы Тәгалә бәндәләренә кайбер вакытларда авыр сынаулар бирә, ләкин бу аның рәхмәтеннән ерак түгел, ә мөэминнәрне ихласлыкта ныгыту һәм монафикъларны ачыклау өчен.
• Мөэмин кеше һәрвакыт сабыр итәргә һәм Аллаһының хикмәтенә ышанырга тиеш, чөнки һәр эштә хәер бар.
• Шайтанның вәсвәсәсе көчле булса да, Аллаһы аны мөэминнәргә зыян китерә алмаслык итә, киресенчә, ул аларның иманын арттыра.
• Кеше йөрәгенең чисталыгы һәм Аллаһыга тугрылыгы — иң зур саклану, чөнки ул кешене һәр төрле шик-шөбһәдән һәм адашудан саклый.