Аль-Хаджж сүресі — Аят 53

1. Сөздердің мағынасы:

• فِتْنَةً — сынақ, адамның ішкі жай-күйін анықтайтын емтихан.
• مَرَضٌ — ауру; мұнда жүректегі күмән мен екіжүзділік мағынасында.
• الْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُمْ — жүректері қатайып, шындықты қабылдамайтын адамдар.
• شِقَاقٍ بَعِيدٍ — алыс қарама-қайшылық, терең қарсылық пен адасу.

1. Түсіндірмесі:

Бұл аятта Алла Тағала шайтанның әрекетінің мәнін ашады. Шайтан пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) уахи келген кезде араласып, күмән туғызуға тырысады. Бірақ Алла бұл әрекетті жай қалдырмайды — оны өз даналығымен адамдарды сынайтын құралға айналдырады. Сөйтіп, бұл сынақ жүрегінде күмәні мен екіжүзділігі бар адамдарды, сондай-ақ жүректері қатайып, шындыққа мойынсұнбайтын мүшріктерді анықтайды. Олар бұл жағдайды өздерінің адасуына себеп етіп, пайғамбардың өзінен шыққан сөз деп ойлайды. Ал шын мәнінде, залымдар — яғни екіжүзділер мен мүшріктер — Аллаға және Оның елшісіне қарсы ашық дұшпандықта, тура жолдан алыс адасуда. Олардың қарсылығы терең әрі түзелуге жол бермейтіндей қатып қалған.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Алла Тағала кейбір нәрселерді сынақ етіп жаратады, бұл арқылы кімнің жүрегі таза, кімнің жүрегі ауру екені айқындалады.
• Жүректің қатаюы — үлкен қауіп; ол адамды шындықты қабылдаудан айырады. Сондықтан жүректі жұмсартып, Алланы еске алуға ұмтылу керек.
• Күмән мен екіжүзділік адамды тура жолдан тайдырады; иманды шынайы әрі берік ұстау — құтылудың жолы.
• Қиындықтар мен сынақтарға сабыр ету — мүміннің иманын күшейтеді, ал қарсылық пен қыңырлық адамды адасудың терең шыңына апарады.
• Бұл аят бізге Құранның әрбір сөзінің хикметке толы екенін, тіпті шайтанның әрекетінің өзі Алланың жоспарында сынақ құралына айналатынын көрсетеді. Бұл — иманды адамды үміттендіріп, Алланың даналығына сенім арттыратын ұлы шындық.