Haj surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• ثَانِيَ عِطْفِهِ — bo‘ynini (yuzini) takabburlik bilan buruvchi, yuz o‘giruvchi.
• خِزْيٌ — xorlik, sharmandalik va xo‘rlik.
• عَذَابَ الْحَرِيقِ — kuydiruvchi olov azobi.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o‘zining Payg‘ambari Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) bilan bahslashuvchi, ammo hech qanday ilmi, dalili va hujjatisiz, faqat takabburlik va kibr tufayli haqni inkor etuvchi kofirlarning holatini bayon qilmoqda. Ular o‘z bo‘yinlarini takabburlik bilan burib, haqdan yuz o‘girib, boshqa odamlarni ham Allohning yo‘lidan (Islom dinidan) qaytarishga harakat qiladilar. Bunday kimsalar uchun dunyoda xorlik va sharmandalik bor — ularning yolg‘on dalillari oshkor bo‘lib, mag‘lubiyatga uchraydilar va xo‘r bo‘ladilar. Qiyomat kunida esa ularni kuydiruvchi olov azobi kutmoqda, bu azob ularning kibr va takabburligining jazosidir.

Foydalar:

1. Bu oyatdan o‘rganamizki, haq bilan bahslashishda ilmsiz va dalilsiz gapirish katta gunoh bo‘lib, insonni xorlikka olib boradi. Shuning uchun har bir musulmon o‘z dinini o‘rganishi va bilimli bo‘lishi lozim.
2. Takabburlik va kibr — insonni halokatga yetaklovchi eng yomon xulqlardan biridir. Kimki haqdan yuz o‘girsa va boshqalarni ham haqdan qaytarsa, uning oxirati halokatdir.
3. Alloh taolo o‘z bandalarini adolat bilan mukofotlaydi: kibrli va zolim kimsalarni dunyoda ham, oxiratda ham jazolaydi. Bu esa mo‘minlarga sabr va bardosh berishga, haq yo‘lida mustahkam turishga undaydi.
4. Islom dini ilmu hujjat va dalilga asoslanadi. Haq yo‘lga da’vat qiluvchi kishi o‘z so‘zlarini ishonchli manbalar va dalillar bilan mustahkamlashi kerak.