مؤمنون سۈرىسى — ئايەت 33

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• الْمَلَأُ: قەۋمنىڭ ئەشراپلىرى، چوڭلىرى ۋە ئاقساقاللىرى.
• كَفَرُوا: ئاللاھقا كاپىر بولۇشتى، ئىنكار قىلىشتى.
• بِلِقَاءِ الْآخِرَةِ: ئاخىرەت ھاياتىغا ئۇچرىشىشنى، يەنى قىيامەت كۈنىنىڭ بولۇشىنى ۋە ئۇنىڭدىكى مۇكاپات-جازانى ئىنكار قىلىش.
• أَتْرَفْنَاهُمْ: بىز ئۇلارغا دۇنيا ھاياتىدا بايلىق ۋە نېمەتلەرنى كەڭ قىلىپ بەردۇق، ھەددىدىن زىيادە ئەركىنلىككە چۆمدۈردۇق.
• بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ: سىلەرگە ئوخشاش بىر ئىنسان.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تەئالا بۇ ئايەتتە ئۆتكەن ئۈممەتلەرنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە قانداق مۇئامىلە قىلغانلىقىنى بىزگە ئەسكەرتىپ، ئىبرەت ئېلىشىمىزنى ئۈمىد قىلىدۇ. بۇ ئايەتتە، نۇھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىنىڭ ئەشراپلىرى ۋە چوڭلىرى ئوتتۇرىغا چىقىپ، ئۆزلىرىنىڭ ئىمانسىزلىقى ۋە ئاخىرەتنى ئىنكار قىلىشى بىلەن بىرگە، دۇنيادا ئاللاھ بەرگەن بايلىق ۋە نېمەتلەرگە مەغرۇرلىنىپ، خەلققە: «بۇ كىشى پەقەت سىلەرگە ئوخشاش بىر ئىنسان، ئۇ سىلەر يېگەن تاماقنى يەيدۇ، سىلەر ئىچكەن سۇنى ئىچىدۇ. ئۇنىڭ سىلەردىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقى يوق، ئۇنداقتا ئۇ قانداقلا پەيغەمبەر بولسۇن؟» دېدى.

ئۇلارنىڭ بۇ سۆزلىرى ئەمەلىيەتتە ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىش ۋە تەكەببۇرلۇقنىڭ ئىپادىسى ئىدى. ئۇلار پەيغەمبەرنىڭ ئىنسان بولۇشىنى باھانە قىلىپ، ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىكىنى رەت قىلدى. ھالبۇكى، پەيغەمبەرلەرنىڭ ئىنسان بولۇشى ئۇلارنىڭ پەيغەمبەرلىكىگە زىيان يەتكۈزمەيدۇ، بەلكى بۇ ئاللاھنىڭ ھېكمىتىدۇر. چۈنكى ئىنسانلار ئۆزلىرىگە ئوخشاش بىر ئىنساندىن ئۈلگە ئېلىشى ئاسان بولىدۇ.

ئاللاھ تەئالا بۇ ئايەتتە يەنە بىر مۇھىم نۇقتىنى ئەسكەرتىدۇ: ئۇلارنىڭ دۇنيا ھاياتىدىكى بايلىق ۋە نېمەتلەرگە مەغرۇرلىنىشى ئۇلارنى ھەقىقەتنى كۆرۈشتىن توسقان. بۇنداق كىشىلەر دۇنيا لەززەتلىرىگە بېرىلىپ، ئاخىرەتنى ئۇنتۇپ قالىدۇ. ئەمما بىز مۇسۇلمانلار بۇنىڭدىن ئىبرەت ئېلىپ، دۇنيا نېمەتلىرى بىزنى ئاللاھنى ئەسلەشتىن ۋە ئاخىرەت ئۈچۈن ئەمەل قىلىشتىن توسماسلىقى كېرەك.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، پەيغەمبەرلەرنىڭ دەۋىتىنى قوبۇل قىلىش ئۈچۈن، ئۇلارنىڭ ئىنسان بولۇشىنى باھانە قىلماسلىقىمىز، بەلكى ئۇلار ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتكە قۇلاق سېلىشىمىز كېرەك. ئاللاھ تەئالا بىزنى ھەقىقەتنى كۆرۈپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىدىغانلاردىن قىلسۇن.