Аль-Муминун сүресі — Аят 33

1. Сөздердің мағынасы:

• الْمَلَأُ — қауымның ақсүйектері, беделді басшылары, ықпалды адамдары.
• كَذَّبُوا بِلِقَاءِ الْآخِرَةِ — ақыретке жетуді, қайта тірілуді және ондағы есепті өтірікке шығарды.
• أَتْرَفْنَاهُمْ — оларға дүниеде мол байлық, кең өмір, рахат бердік, сол рахат оларды асыра паңдандырып, тәкаппар етті.
• بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ — сендер сияқты адам баласы, қарапайым адам.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Нұх пайғамбардың (оған Аллаһтың сәлемі болсын) қауымының ақсүйектері мен ықпалды басшыларының қандай күпірлік пен менсінбеушілік танытқанын баяндайды. Олар Аллаһқа сенуден бас тартып, ақырет күніне, қайта тірілуге және ондағы сұрақ-жауапқа сенбеді. Оларға дүние өмірінде берілген мол байлық, кең өмір мен рахат оларды шектен шығарды, тәкаппарлыққа батырды. Сондықтан олар өз халқына және ізбасарларына: «Бұл адам сендер сияқты қарапайым адам ғана. Ол да сендер жейтін тамақтан жейді, сендер ішетін сусыннан ішеді. Оның сендерден ешқандай артықшылығы жоқ. Сонда ол қалайша Аллаһтың елшісі болады?» — деп пайғамбарды менсінбеді.

Олардың бұл сөзі шын мәнінде пайғамбарлықтың мәнін түсінбегендіктен туған. Пайғамбар адамдар арасынан шығады, адамдар сияқты жейді, ішеді, өмір сүреді. Бірақ Аллаһ оны өзінің хабарын жеткізуге таңдап алған, оған уахи берген. Олардың «адам баласы пайғамбар бола алмайды» деген уәжі әділетсіз әрі негізсіз еді. Шындығында, олардың бұл айтқаны — иманнан бас тартудың сылтауы ғана. Дүние рахатына масайраған адамдар ақыретті ұмытып, Аллаһтың елшісін қабылдауға дайын болмайды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Пайғамбар да адам баласы болғанымен, Аллаһ оны өзінің уахиын жеткізуге таңдап алады. Пайғамбарлық — Аллаһтың таңдауы, ол адамның байлығына немесе әлеуметтік орнына байланысты емес.
• Дүние байлығы мен рахаты адамды Аллаһқа құлшылықтан алыстатып, тәкаппарлыққа батыруы мүмкін. Сондықтан дүниеге арбанып кетпей, ақыретті ұмытпау керек.
• Ақыретке сенбеу адамды адасушылыққа, пайғамбарларды менсінбеуге жетелейді.
• Адамдарды сыртқы келбетіне, байлығына қарап бағалау — қате. Шын құндылық — иман мен тақуалықта.
• Қарапайым адамдар да Аллаһтың сүйікті құлы болуы мүмкін. Ислам — барлық адамға ашық, бай мен кедейге, билеуші мен қарапайым жұртқа бірдей жол.
• Осы аят бізге Аллаһтың елшілерін құрметтеуге, олардың хабарын қабылдауға шақырады. Ислам — ақыл мен жүректің діні, ол адамды дүние рахатының құлы болудан құтқарып, ақырет бақытына жетелейді.