سوره مؤمنون — آیه 33

معانی کلمات:

• مَلَأ: اشراف، بزرگان و سران قوم.
• أَتْرَفْنَاهُمْ: به آنان نعمت فراوان دادیم و در آسایش و رفاه غرقشان کردیم.
• بِلِقَاءِ الْآخِرَةِ: به دیدار آخرت (یعنی رستاخیز و حساب و جزا).

تفسیر آیه:

سران و بزرگان قوم او (هود علیه السلام) که کافر شدند و دیدار آخرت را دروغ شمردند و ما آنان را در زندگی دنیا به نعمتها و خوشیهای فراوانی رسانده بودیم و این نعمتها آنان را طغیانگر کرده بود، به مردم و پیروان خود گفتند: «این شخص (هود) جز بشری مانند شما نیست؛ از همان چیزی میخورد که شما میخورید و از همان چیزی مینوشد که شما مینوشید. او هیچ برتری و فضیلتی بر شما ندارد که شایسته رسالت و پیامبری باشد!»

آنان گمان میکردند که پیامبر باید فرشتهای باشد یا دستکم از جنس دیگری غیر از بشر باشد و نیاز به خوردن و آشامیدن نداشته باشد. اما این طرز فکر آنان کاملاً اشتباه بود، زیرا پیامبران الهی همیشه از جنس خود انسانها برگزیده شدهاند تا مردم بتوانند از آنان بیاموزند و با آنان ارتباط برقرار کنند. خوردن و آشامیدن نیز عیبی ندارد و منافاتی با مقام نبوت ندارد.

فواید و درسهای آیه:

1. نعمت و رفاه فراوان، گاهی عامل طغیان و سرکشی انسان میشود؛ چنانکه این آیه نشان میدهد که ثروت و آسایش دنیوی، بزرگان قوم را به انکار حق واداشت. پس مؤمن باید مراقب باشد که نعمتهای الهی او را از یاد خدا غافل نکند.
2. معیار حق، شخصیت و جایگاه اجتماعی نیست؛ بلکه معیار، حقیقت و رسالت الهی است. نباید به صرف اینکه کسی از جنس ماست و مانند ما زندگی میکند، دعوت او را به حق نپذیریم.
3. پیامبران الهی از جنس بشر هستند و این خود رحمتی از جانب خداوند است؛ زیرا اگر پیامبر از جنس فرشتگان بود، مردم نمیتوانستند از او الگو بگیرند و به او نزدیک شوند. بشریت پیامبران، الگوبودن آنان را برای همه انسانها ممکن میسازد.
4. دشمنان حق، برای ردّ دعوت پیامبران از بهانههای واهی استفاده میکنند؛ مانند همین بهانه که «او بشری مثل ماست». این نشان میدهد که آنان در پی یافتن حقیقت نیستند، بلکه به دنبال بهانهای برای فرار از پذیرش حق هستند.
5. قرآن کریم با بیان این داستانها، ما را از تکرار رفتار گذشتگان برحذر میدارد و میآموزد که با دلی باز و خالصانه، دعوت حق را بشنویم و بر اساس دلیل و منطق قضاوت کنیم، نه بر اساس پیشداوریها و تعصبات.