Ан-Нур сүрөсү — Аят 19

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• تَشِيعَ — таралышы, жайылышы, кеңири белгилүү болушу.
• الْفَاحِشَةُ — бузукулук, адепсиздик; бул жерде зынага каралоо (казып коюу) жана ушуга окшогон жаман сөздөр.
• عَذَابٌ أَلِيمٌ — кыйноочу, катуу азап.
• فِي الدُّنْيَا — бул дүйнөдө; б.а. шарият белгилеген жазанын аткарылышы жана башка балээ-кырсыктар.
• وَالْآخِرَةِ — акыретте; эгер тообо кылбаса, тозок азабы.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта ыймандуу адамдардын арасында бузукулуктун, адепсиздиктин жана жаман сөздүн таралышын каалаган, аны жактырган адамдарды эскертет. Мындай адамдарга бул дүйнөдө да, акыретте да кыйноочу азап даяр. Бул дүйнөдөгү азабы — шарият белгилеген жазанын аткарылышы жана коом алдындагы уят-маскаралык сыяктуу балээлер; акыреттеги азабы — эгер тообо кылбаса, тозок оту. Анткени алар жалган жалаа жабуу, ушак-айың таратуу жана ыймандуулардын абийирине тийүү аркылуу коомго зыян келтирет. Ал эми Аллах Таала алардын жалган сүйлөгөндүгүн, айткан сөздөрүнүн чындыкка дал келбестигин жана анын кесепеттерин эң жакшы билет. Ошондой эле Аллах пенделеринин кызыкчылыгын, иштердин акыбетин жана эмне пайдалуу, эмне зыяндуу экенин толук билет. Силер болсо муну билбейсиңер, ошондуктан Аллахтын буйруктарына баш ийип, Анын чектөөлөрүнөн чыкпагыла.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Ыймандуулардын абийирин коргоо — Ислам ыймандуу адамдардын ар-намысын, абийирин жана кадыр-баркын коргоого чоң маани берет. Жалган жалаа жабуу, ушак таратуу жана адепсиз сөздөрдү жайылтуу — оор күнөө.
• Жамандыкты жайылтууга каршылык — Коомдо бузукулуктун, адепсиздиктин жана жаман сөздүн таралышын каалоо — ыймансыздыктын белгиси. Мусулман адам ар дайым жакшылыкты таратып, жамандыктан тыйылууга умтулушу керек.
• Дүйнө жана акырет жоопкерчилиги — Ар бир иш үчүн бул дүйнөдө да, акыретте да жооп берилерин билүү адамды адептүү жана этият болууга чакырат.
• Аллахтын илиминин кеңдиги — Аллах бардык нерсени, адамдардын ички ойлорун, жалган жана чындыкты толук билет. Бул ыймандуу адамга Аллахтын алдында жооптуу экендигин эстетип, чындыкты гана сүйлөөгө түрткү берет.
• Тообо эшиги ачык — Аятта айтылган оор күнөөлөрдү кылган адамдар тообо кылып, Аллахка кайтышса, кечирим ала алышат. Бул Исламдын ырайымдуулугун жана кечиримдүүлүгүн көрсөтөт.