سوره فرقان — آیه 11

معانی کلمات:

• بَلْ: بلکه (برای اعراض از مطلب قبل و بیان مطلب مهمتر).
• کَذَّبُوا: تکذیب کردند، دروغ شمردند.
• بِالسَّاعَةِ: به روز قیامت و رستاخیز.
• أَعْتَدْنَا: آماده کردیم، مهیا ساختیم.
• سَعِیرًا: آتش شعلهور و بسیار سوزان.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان بهانههای بیاساس مشرکان درباره پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوسلم) که میگفتند: «چرا او مانند ما غذا میخورد و در بازارها راه میرود؟» میفرماید: این سخنان آنها نه از روی طلب حق و جستجوی برهان است، بلکه حقیقت آن است که آنها منکر روز قیامت و رستاخیز هستند. انکار ساعتی که همه مردم در آن برای حسابرسی و جزا برانگیخته میشوند، ریشه اصلی همه انکارها و بهانهجوییهای آنان است. اگر آنها به روز جزا ایمان داشتند، هرگز اینگونه با پیامبر خدا (ص) به مخالفت برنمیخاستند و در برابر دعوت حق، چنین بهانههای واهی نمیآوردند.

خداوند در ادامه میفرماید: و برای کسانی که روز قیامت را انکار کنند، آتشی سوزان و شعلهور آماده کردهایم که زبانه میکشد و آنها را در بر میگیرد. این وعده الهی حتمی است و هیچکس نمیتواند از آن فرار کند. این آتش، سزای کسانی است که با وجود دلایل روشن، باز هم حق را انکار میکنند و به معاد و حسابرسی الهی ایمان نمیآورند.

فواید و پیامهای آیه:

• انکار روز قیامت، سرچشمه همه گناهان و طغیانگریهاست؛ زیرا کسی که به حسابرسی و جزای الهی ایمان نداشته باشد، در گفتار و کردار خود هیچ محدودیتی احساس نمیکند.
• ایمان به معاد، عامل اصلی اصلاح رفتار انسان و بازدارنده او از گناه و ستم است.
• خداوند با عدالت کامل، برای هر گروهی پاداش و کیفر مناسب آماده کرده است؛ همانگونه که برای مؤمنان بهشت را مهیا ساخته، برای منکران قیامت نیز آتش سوزان را آماده کرده است.
• این آیه هشداری جدی به همه انسانهاست که در برابر دعوت پیامبران، بهانهجویی نکنند و حقیقت را با جان و دل بپذیرند تا از عذاب الهی در امان بمانند.