Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 11

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• بَلْ (бал): «тескерисинче», «жок, андай эмес» деген маанидеги сөз. Ал мурунку айтылган пикирди жокко чыгарып, андан кийинки ойду баса белгилейт.
• السَّاعَةِ (ас-саа): «Кыямат», «кыямат күнү» дегенди билдирет. Бул жерде өлгөндөн кийин тирилүү жана эсеп-кысап күнү айтылып жатат.
• أَعْتَدْنَا (аътаднаа): «Биз даярдадык», «Биз камдап койдук» деген мааниде.
• سَعِيرًا (саъиран): «Кайнаган от», «тутанган тозок» дегенди түшүндүрөт. Бул тозоктун эң катуу азаптуу бөлүктөрүнүн бири.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта каапырлардын Пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламаттыгы болсун) каршы айткан шылтоолорун четке кагып, алардын чыныгы себебин ачып берет. Алар пайгамбарды «сен эле башкалардай эле тамак жеп, базарларда жүрөсүң» деп жалганга чыгарышкан жок. Тескерисинче, алардын баш тартуусунун негизги себеби — кыямат күнүнө болгон ишенимсиздиги. Алар кыяматты, андагы сурак-эсепти жана сыйлык-жазаны жокко чыгарышты. Ошондуктан алар акыйкатты издеп, далил издеген эмес, тескерисинче, кыяматты жалганга чыгарууну тандашты.

Аллах Таала кыямат күнүн жалганга чыгарган адамдар үчүн катуу ысык, тутанган тозок отун даярдап койгонун билдирет. Бул от аларды каптап, күйгүзүп турат. Башкача айтканда, кимде-ким кыяматты жокко чыгарса, анын акыбети ушундай оор азап менен бүтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалуу сабактар жана өгүттөр:

• Кыямат күнүнө ишенүү — ыймандын негизи. Кыяматты жокко чыгаруу адамды акыйкаттан алыстатып, тозокко алып барат. Ошондуктан ар бир адам кыямат күнүнө чын жүрөктөн ишенип, ага даярдык көрүшү керек.
• Акыйкаттан качпоо керек. Каапырлар акыйкатты издешкен жок, тескерисинче, өз каалоолоруна ээрчип, кыяматты жалганга чыгарышты. Биз акыйкатты издеп, ага моюн сунуубуз зарыл.
• Аллахтын адилеттиги чексиз. Аллах Таала ким жакшылык кылса — сыйлыгын, ким жамандык кылса — жазасын даярдап койгон. Кыяматты жокко чыгаргандар үчүн тозок оту даяр. Бул Аллахтын адилет сотунун кепили.
• Ислам — коркунуч эмес, үмүт дини. Бул аятта тозок тууралуу эскертүү болсо да, Аллах Таала аны менен бирге ыймандуу адамдарга бейишти да убада кылган. Ким ыйман келтирип, жакшылык иштерди кылса, анын акыбети тозок эмес, түбөлүк бейиш.
• Пайгамбардын (с.а.в.) чакырыгы — акыйкат чакырык. Каапырлар аны жалганга чыгарышса да, анын алып келген дини акыйкат. Биз анын жолун карманып, кыямат күнүнө даярдык көрүшүбүз керек.