فرقان سۈرىسى — ئايەت 71

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• تَابَ: تەۋبە قىلدى، يەنى گۇناھتىن قايتىپ ئاللاھقا يۈزلەندى.
• عَمِلَ صَالِحًا: ياخشى ئەمەل قىلدى، يەنى ئىبادەت ۋە ياخشىلىق ئىشلىرى بىلەن ئالدىنقى كەمچىلىكىنى تولۇقلىدى.
• مَتَابًا: قايتىش، يۈزلىنىش؛ بۇ يەردە "قوبۇل قىلىنىدىغان ھەقىقىي تەۋبە" مەنىسىدە.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئىلگىرىكى ئايەتلەر بىلەن زىچ مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، ئاللاھ تائالا شىرك قىلىش، ناھەق ئادەم ئۆلتۈرۈش ۋە زىنا قاتارلىق چوڭ گۇناھلارنى سادىر قىلغان كىشىلەرنىڭ ئەھۋالىنى بايان قىلغاندىن كېيىن، ئۇلارغا ئۈمىد ئىشىكىنى ئېچىپ بېرىدۇ. يەنى كىمكى گۇناھلىرىدىن چىن كۆڭلىدىن تەۋبە قىلىپ، ئاللاھقا قايتسا ۋە تەۋبىسىنىڭ راستلىقىنى ياخشى ئەمەللەر بىلەن ئىسپاتلىسا — يەنى ئىبادەتلەرنى ئادا قىلىپ، گۇناھلاردىن يېنىپ، ئەخلاقىنى ئۈستۈنلۈككە كۆتۈرسە — ئۇنىڭ تەۋبىسى ھەقىقىي ۋە قوبۇل قىلىنىدىغان تەۋبە بولىدۇ. ئاللاھ تائالا بۇنداق كىشىنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىپ، گۇناھلىرىنى ئۆچۈرىدۇ ۋە ئۇنى رەھمىتىگە ئالىدۇ.

ئايەتنىڭ ئاخىرىدا "فَإِنَّهُ يَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مَتَابًا" دېيىلىشى، تەۋبىنىڭ پەقەت ئاللاھ ئۈچۈن ۋە ئاللاھقا قاراپ بولۇشى كېرەكلىكىنى، شۇنداقلا ئاللاھنىڭ تەۋبىنى قوبۇل قىلىشقا ھەمىشە تەييار ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، گۇناھ قانچىلىك چوڭ بولسىمۇ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىد ئۈزمەسلىك كېرەك؛ چۈنكى ئاللاھ تەۋبە قىلغۇچىلارنى ياخشى كۆرىدۇ ۋە ئۇلارنىڭ گۇناھلىرىنى كەچۈرىدۇ.

3) دەۋەت ۋە تەرغىب:

ئەي ئىنسان! بىلگىنكى، ئاللاھ تائالا سېنىڭ گۇناھلىرىڭدىن تەۋبە قىلىشىڭنى ۋە ئۇنىڭغا قايتىشىڭنى ئىنتايىن خالايدۇ. ئۇ سېنى جازالاش ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى سېنىڭ ياخشىلىقىڭنى ۋە نىجاتلىقىڭنى ئۈچۈن تەۋبىگە چاقىرىدۇ. تەۋبە قىلىش پەقەت ئۆتمۈشتىكى خاتالىقلارنى تونۇش ۋە ئۇنى تۈزىتىش ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى كەلگۈسىدە ياخشى ئەمەللەر بىلەن ئاللاھقا يېقىنلىشىش پۇرسىتىدۇر. شۇڭا، كېچىكتۈرمەي تەۋبە قىلغىن، ياخشى ئەمەللەرگە ئالدىراپ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشكە تىرىش. ئاللاھ تائالا ھەر قانداق تەۋبە قىلغۇچىنىڭ تەۋبىسىنى قوبۇل قىلىدۇ ۋە ئۇنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىدۇ.