Furqon surasi — Oyat 71

Kalima ma'nolari:

• Taub qildi – gunohlardan qaytdi, tavba qildi.
• Soliḥ amal – to'g'ri, yaxshi amal, Alloh rozi bo'ladigan ish.
• Mataban – qaytish, ruju qilish; bu yerda "to'g'ri va maqbul qaytish" ma'nosida.

Tafsir:

Ushbu oliy oyatda Alloh taolo o'z bandalariga rahmat eshiklarini keng ochib, shunday deydi: Kim o'z gunohlaridan, xato va kamchiliklaridan chin dildan tavba qilsa, ya'ni o'tmishdagi yomon ishlariga pushaymon bo'lib, ularni tark etsa va o'sha tavbasining sidqidil ekanini amalda isbotlash uchun solih amallar qilsa – namoz o'qisa, ro'za tutsa, yaxshilik qilsa, gunohlardan yiroq yursa – demak, u Allohga to'g'ri va maqbul tarzda qaytibdi. Bunday tavba Alloh dargohida qabul qilinadi, gunohlari kechiriladi va uning holati o'zgaradi. Ya'ni, tavba qilgan kishi go'yo yangi hayot boshlaydi, Allohning rahmatiga erishadi. Bu yerda tavbaning haqiqiy bo'lishi uchun faqat og'izda "tavba qildim" deyish kifoya emas, balki amalda ham solih ishlar bilan uni mustahkamlash lozimligi ta'kidlanmoqda.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Alloh taoloning rahmati va mag'firati juda kengdir. Bandasi qanchalik gunoh qilgan bo'lmasin, agar chin dildan tavba qilib, amalini tuzatsa, Alloh uni kechiradi.
2. Tavba qabul bo'lishining sharti – gunohni tark etish, pushaymon bo'lish va solih amallar bilan shug'ullanishdir. Bu uchala narsa jam bo'lsa, tavba haqiqiy bo'ladi.
3. Bu oyat musulmonlarga umid bag'ishlaydi: hech kim Allohning rahmatidan umidsiz bo'lmasin. Gunohlar qanchalik katta bo'lmasin, tavba eshigi har doim ochiq.
4. Tavba – bu insonni poklaydigan, uning qalbini yoritadigan va Allohga yaqinlashtiradigan buyuk ne'matdir. Shuning uchun har bir inson har kuni o'z holatini tekshirib, xatolaridan tavba qilib yurishi kerak.