سورت نمل — آیت 21

د معنیٰ پرده:

• لَأُعَذِّبَنَّهُ عَذَابًا شَدِيدًا: زه به هغه ته سخت عذاب ورکړم.
• أَوْ لَأَذْبَحَنَّهُ: یا به هغه حلال کړم (ذبح کړم).
• أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطَانٍ مُّبِينٍ: یا باید راشي او ما ته روښانه دلیل او ثبوت راوړي.

تفسیر:

کله چې حضرت سلیمان علیه السلام خپل لښکر ته وکتل او د هود هود مرغه یې ورک وموند، نو حیران شو او ویې ویل: ما ته څه شوي چې هود هود نه وینم؟ ایا هغه له نظره پټ شوی دی، که له غایبانو څخه دی؟ کله چې یې ډاډ ترلاسه کړ چې هغه واقعاً غایب دی، نو په غوسه یې وویل: زه به هغه ته خامخا سخت عذاب ورکړم، یا به یې ذبح کړم، مګر که چیرې هغه راشي او ما ته روښانه دلیل او واضح ثبوت راوړي چې د هغه د غایب کېدو لپاره کوم عذر او جواز وي، نو بیا به یې معاف کړم.

دا د یو عادل او با تدبیر پاچا خبره وه چې د خپل تابع په سزا کې یې بیړه نه کوله، بلکې یې درې اختیارونه وړاندې کړل: یا سزا، یا ذبح، یا روښانه دلیل. دا د عدل او انصاف یوه ښه بیلګه ده چې تر سزا ورکولو مخکې یې د عذر اورېدلو فرصت ورکړ.

فایدې:

1. عدل او انصاف: دا آیت موږ ته ښیي چې پر چا د سزا کولو دمخه باید د هغه عذر واورو او بیا پرېکړه وکړو. حضرت سلیمان علیه السلام حتی د یو مرغه په معامله کې هم انصاف وکړ او یې ورته د دلیل راوړلو فرصت ورکړ.
2. مسؤلیت منل: هر چا ته چې کوم کار سپارل شوی وي، هغه باید په خپل مسؤلیت پوه شي او له خپلې دندې تېښته ونه کړي. هود هود خپله دنده پریښې وه، نو د سزا مستحق و.
3. د دلیل او ثبوت ارزښت: که چیرې یو څوک له کوم کاره معذور وي، نو باید روښانه دلیل او ثبوت وړاندې کړي. دا موږ ته د صداقت او روڼتیا درس راکوي.
4. په چارو کې نظم او تدبیر: حضرت سلیمان علیه السلام د خپل لښکر په هر غړي باندې نظر ساته او د هغوی په چارو یې څارنه کوله. دا موږ ته د نظم او تدبیر اهمیت ښیي.
5. د اسلام د عدالت ښکلا: اسلام موږ ته دا درس راکوي چې حتی د حیواناتو او مرغانو سره هم په عدل او انصاف چلند وکړو، او دا د اسلام د لوی اخلاقي نظام یوه برخه ده.