نمل سۈرىسى — ئايەت 21

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لَأُعَذِّبَنَّهُ: ئۇنى چوقۇم قاتتىق ئازابلايمەن.
• عَذَابًا شَدِيدًا: قاتتىق ئازاب.
• لَأَذْبَحَنَّهُ: ئۇنى چوقۇم بوغۇزلايمەن.
• سُلْطَانٍ مُّبِينٍ: ئوچۇق دەلىل-پاكىت.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

سۇلەيمان ئەلەيھىسسالام قۇشلارنىڭ ھالىتىنى كۆزىتىپ، ئۇلارنىڭ ئىچىدە ئالاھىدە ئورنى بار ھۆپۈپ قۇشنىڭ يوقلۇقىنى بايقايدۇ. ئۇ ئۆزىگە خىزمەت قىلىش ئۈچۈن بۇيرۇلغان بۇ قۇشنىڭ كەلمىگەنلىكىنى كۆرۈپ، ئۇنىڭغا نىسبەتەن: «ئۇنى چوقۇم قاتتىق ئازابلايمەن، ياكى چوقۇم بوغۇزلايمەن، ياكى ماڭا ئۆزىنىڭ كەلمىگەنلىكىگە ئوچۇق باھانە-دەلىل كەلتۈرۈشى كېرەك» دەيدۇ. بۇ ئايەت شۇنى كۆرسىتىدۇكى، سۇلەيمان ئەلەيھىسسالام ئۆزىگە بېرىلگەن ھوقۇق ۋە مەسئۇلىيەت دائىرىسىدە ئادىللىق بىلەن ھۆكۈم قىلغان، ھەر قانداق ئەخلەكلىككە قارشى تۇرغان ۋە تەرتىپنى ساقلىغان. شۇنداقلا، ئۇ باھانە-دەلىل كەلتۈرۈش ئىمكانىيىتىنىمۇ قويۇپ بەرگەن، يەنى ئەگەر قۇش ئۆزىنىڭ كەلمىگەنلىكىگە ئەقلىي ۋە ئوچۇق باھانە كەلتۈرەلىسە، ئۇنى جازالاشتىن ۋاز كېچىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ھەر قانداق ئىشتا ئادىللىق، رەھىمدىللىك ۋە باھانە-دەلىلنى ئاڭلاش ئىسلامنىڭ ئاساسىي پرىنسىپلىرىدىندۇر. شۇڭا، بىز ھەر ۋاقىت ئادىل بولۇش، باشقىلارنىڭ باھانىسىنى ئاڭلاش ۋە ئىشلارنى توغرا ھۆكۈم قىلىش ئارقىلىق ئىسلامنىڭ گۈزەل ئەخلاقىنى نامايان قىلىشىمىز كېرەك.