Ан-Намль сүрөсү — Аят 35

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مُرْسِلَةٌ — жиберүүчү (аял кишинин тилинен айтылган).
• هَدِيَّةٍ — белек, тартуу.
• فَنَاظِرَةٌ — күтүүчү, карап туруучу.
• بِمَ — эмне менен, кандай жооп менен.
• يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ — элчилер кайтып келет (эмне алып келет, кандай жооп менен кайтат).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Сабаъ мамлекетинин ханышасы Балкис өз элчилерине жана кеңешчилерине кайрылып, Сулайман пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы болсун) каршы согуш ачуунун ордуна, ага баалуу белектерди жиберүүнү чечет. Ал мындай деди: «Мен аларга бир белек жиберемин жана элчилерим кандай жооп менен кайтып келерин күтүп караймын».

Ханыша бул чечимди акылдуулук менен кабыл алды. Анткени ал падышалар шаарга күч менен кирсе, аны бүлгүнгө учуратып, эң кадырлуу адамдарын кордоп, өлтүрүп, туткунга аларын жакшы билчү. Ошондуктан ал согуштун ордуна элчилер аркылуу белек жиберип, Сулаймандын чыныгы падыша экенин же пайгамбар экенин сынап көрүүнү туура көрдү. Эгер ал белекти кабыл алып, согуштан баш тартса, демек ал падыша; ал эми белекти кабыл албай, өзүнүн пайгамбарлык миссиясын улантса, анда ал чыныгы пайгамбар. Ханыша ошондой эле Сулаймандын өз өлкөсүнө кол салып кетишинен кооптонуп, белек аркылуу аны менен тынчтык орнотууну көздөдү.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Акылдуулук жана кеңешүү — ханыша маанилүү чечим кабыл алардан мурун акылдуулук кылып, согуштун ордуна тынчтык жолун тандады. Бул бизге да жашоодо акылдуулук менен иш кылууну, кеңешүүнү үйрөтөт.
• Согуштун кесепетин түшүнүү — аятта падышалардын шаарды бүлгүнгө учуратып, элин кордоп, туткунга алары эскертилет. Бул согуштун канчалык оор кесепеттерге алып келерин түшүнүүгө жардам берет.
• Тынчтык жолун издөө — ханыша белек жиберүү аркылуу тынчтык орнотууну көздөдү. Ислам дайыма тынчтыкты, жарашууну жана жакшылык менен мамиле кылууну үндөйт.
• Пайгамбарлардын чынчылдыгы — Сулайман пайгамбардын белекти кабыл албай, өзүнүн пайгамбарлык милдетин аткарышы анын чынчылдыгын жана дүйнөлүк байлыкка алданбастыгын көрсөтөт. Бул бизге дүйнөлүк байлыктан жогору турган рухий баалуулуктар бар экенин эскертет.
• Аллахтын пайгамбарларына болгон ишеним — ханыша сынап көрүүнү чечти, ал эми Сулайман пайгамбар Аллахтын жардамы менен акыйкатты ачык көрсөттү. Бул Аллахтын пайгамбарларын дайыма колдоп, жардам берерин көрсөтөт.

Бул окуя бизге ислам дининин тынчтыкты, акылдуулукту жана чынчылдыкты үндөгөнүн көрсөтөт. Ошондой эле Аллахтын пайгамбарлары аркылуу адамзатты туура жолго багыттоо үчүн жиберген хикматтарын түшүнүүгө жардам берет.