سوره نمل — آیه 62

معانی واژگان:

• مضطر: کسی که گرفتار سختی و بلا شده و راه گریزی ندارد.
• یکشف السوء: گرفتاری و ناراحتی را برطرف میکند.
• خلفاء الارض: جانشینان و وارثان زمین، نسلی پس از نسل دیگر.

تفسیر آیه:

آیا آنچه شما شریک خدا قرار میدهید بهتر است، یا کسی که دعای انسانِ درمانده و بلاکشیده را به هنگام اضطرار اجابت میکند؟ همان کسی که گرفتاری و ناراحتی را از او برطرف میسازد و شما را جانشینان پیشینیان در زمین قرار میدهد تا نسل پس از نسل در آن زندگی کنید. آیا با وجود این همه نعمت و قدرت، معبود دیگری با خدا هست که چنین کارهایی انجام دهد؟ هرگز! اما شما بسیار کم پند میگیرید و از این حقایق عبرت نمیآموزید؛ به همین دلیل غیر خدا را در عبادت شریک او میسازید. این جمله در حقیقت نفیِ تذکر است؛ یعنی شما اصلاً متذکر نمیشوید، چون اگر کمی میاندیشیدید، میفهمیدید که هیچ کس جز خدا نمیتواند اجابتکننده دعاها و برطرفکننده گرفتاریها باشد.

فواید و درسهای آیه:

• خداوند همواره آماده اجابت دعای بندگانِ مضطر و درمانده است؛ پس در سختیها تنها به او پناه ببریم و از او یاری بخواهیم.
• قدرت و تدبیر خداوند شامل حال همه انسانهاست؛ اوست که نسلها را جایگزین یکدیگر میکند و زمین را برای زندگی بشر آماده میسازد.
• این آیه ما را به توحید خالص دعوت میکند و نشان میدهد که هیچ معبودی جز خدا شایسته پرستش نیست؛ پس باید دل را از شرک پاک کنیم و تنها بر او توکل نماییم.
• انسان باید از نعمتهای الهی پند بگیرد و بهجای غفلت، پیوسته به یاد خدا باشد و شکرگزار او گردد.