Qəsəs surəsi — Ayə 57

Sözlərin izahı:

• نُتَخَطَّفْ (nütəxəttəf): Ələ keçirilmək, qaçırılmaq, məhv edilmək, talan edilmək.
• حَرَمًا (hərəmən): Müqəddəs və toxunulmaz sayılan yer; burada Məkkə şəhəri nəzərdə tutulur.
• آمِنًا (aminən): Təhlükəsiz, əmin-amanlıq içində olan.
• يُجْبَىٰ (yücba): Toplanılır, gətirilir, cəm edilir.
• ثَمَرَاتُ كُلِّ شَيْءٍ (səməratu külli şey'): Hər şeyin bəhrəsi, hər cür məhsul və ruzi.
• رِزْقًا مِّن لَّدُنَّا (rizqən min lədünna): Bizim tərəfimizdən verilən ruzi, qidalandırma.

Ayənin təfsiri:

Məkkə müşrikləri, özlərini haqqa tabe olmaqdan yayındırmaq üçün belə bir bəhanə gətirirdilər: "Əgər sənin gətirdiyin bu hidayətə — yəni İslama — tabe olsaq, düşmənlərimiz bizi torpağımızdan tez bir zamanda qoparıb aparar, öldürər, əsir edər və mallarımızı talan edər." Onlar guya bu qorxu üzündən iman gətirmirdilər.

Uca Allah onların bu bəhanəsini təkzib edərək buyurur: Məgər Biz onlara Məkkəni müqəddəs və təhlükəsiz bir yer etmədikmi? Elə bir yer ki, orada qan tökmək və zülm etmək haram sayılır, sakinləri isə xarici düşmənlərin hücumundan əmin-amanlıq içində yaşayırlar. Halbuki o dövrdə ərəblər bir-birinin üstünə hücum edir, bir-birini öldürür, qarət edirdilər; yalnız Məkkə əhli Hərəmin hörmətinə görə təhlükəsiz idilər. Üstəlik, hər cür məhsul və ruzi — insanların yaşayışı üçün lazım olan nemətlər — dörd bir tərəfdən oraya gətirilir və bu, Allah tərəfindən verilən bir ruzi idi. Əgər Allah onları küfr halında ikən belə qoruyub saxlayırdısa, onlar iman gətirsəydilər, Allahın qorunması daha da güclü olmazdımı?

Lakin onların çoxu bu nemətlərin həqiqi dəyərini dərk etmir, onları kimin bəxş etdiyini bilmir və buna görə də Allaha şükür etmir, Ona itaət etmirlər. Onlar cahillik üzündən haqqın doğru olduğunu anlamır, düşünüb dərk etmirlər.

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allahın verdiyi nemətləri dərk etmək, Ona şükür etmək və haqqa tabe olmaq ən böyük səadətdir. İslamı qəbul etməkdən qorxmaq deyil, əksinə, ona sarılmaq insanı həm dünyada, həm də axirətdə əmin-amanlığa və ucalığa aparır. Uca Allah Öz lütfü ilə bizi doğru yola yönəltsin və nemətlərinə şükür edənlərdən etsin.