Ankabut surasi — Oyat 18

Kalimalarning ma'nolari:

• Tukazzibu: yolg'on deb hisoblasangiz, inkor etsangiz.
• Umam: avlodlar, jamoalar, qavmlar.
• Balog': yetkazish, eltish.
• Mubin: oydin, ravshan, aniq.

Tafsir:

Ey mushriklar! Agar sizlar Muhammad sollallohu alayhi vasallamni va u keltirgan haq dinni yolg'onga chiqarsangizlar, bu sizdan oldin o'tgan ummatlarga xos bo'lgan odatdir. Nuh qavmi, Od, Samud va boshqa o'tgan xalqlar ham o'z payg'ambarlarini yolg'onchi qilganlar va shu sababli Allohning azobiga duchor bo'lganlar. Demak, sizlarning yolg'onga chiqarishingiz yangilik emas, balki eski va takrorlanuvchi xatodir.

Payg'ambar alayhissalomning vazifasi esa faqat Allohning amrlarini odamlarga oydin va tushunarli qilib yetkazishdir. U o'z vazifasini to'liq bajargan — sizlarga Allohning dinini, buyruqlarini va qayta tirilish haqidagi xabarni aniq bayon qilib bergan. Endi iymon keltirish yoki keltirmaslik, to'g'ri yo'lni tanlash yoki adashish — sizlarning o'zingizga bog'liq. Har bir inson o'z qilmishiga qarab jazolanadi yoki mukofotlanadi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Payg'ambarlarning vazifasi faqat yetkazishdir, hidoyat berish esa Allohning ixtiyoridadir. Bu esa da'vat qiluvchilarga katta yengillik beradi — ular faqat to'g'ri yetkazishga harakat qiladilar, natijani esa Allohdan kutadilar.
2. Haqni inkor etish yangi narsa emas, balki tarix davomida takrorlangan xatodir. Bu haqiqat mo'minlarga sabr va matonat bag'ishlaydi — ularning oldida o'tgan ummatlar ham shunday sinovlardan o'tgan.
3. Har bir inson o'z amali uchun javobgardir. Bu esa shaxsiy mas'uliyatni oshiradi va kishini o'z hayotini o'ylashga, to'g'ri yo'lni tanlashga undaydi.
4. Islom dini oqilona va aniq dindir — u hech kimni majburlashni talab qilmaydi, balki haqiqatni bayon qilib, insonni erkin tanlovga chorlaydi. Bu esa dinning go'zalligi va insoniy tabiatga mosligini ko'rsatadi.