Ənkəbut surəsi — Ayə 41

Mənaların izahı:

• مَثَلُ — bənzətmə, misal, təmsil.
• اتَّخَذُوا — özlərinə qəbul etdilər, tutdular, seçdilər.
• مِن دُونِ اللَّهِ — Allahdan başqa, Allahı qoyub başqalarını.
• أَوْلِيَاءَ — dostlar, himayəçilər, yardımçılar (burada bütlər və putlar nəzərdə tutulur).
• الْعَنكَبُوتِ — hörümçək.
• بَيْتًا — ev, yuva, sığınacaq.
• أَوْهَنَ — ən zəif, ən kövrək, ən gücsüz.
• لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ — əgər onlar bilsəydilər.

Ayənin təfsiri:

Allah-təala bu ayədə Allahı qoyub bütləri, putları özlərinə dost və himayəçi seçənlərin halını çox ibrətamiz bir misalla izah edir. Onlar o bütlərdən fayda, kömək və şəfaət umurlar. Amma bu, elə hörümçəyin özünə ev tikməsinə bənzəyir. Hörümçək özünə bir yuva qurur ki, onu qorusun, ona sığınacaq olsun. Lakin bu ev nə qədər zəifdir! Bir az külək əsə, bir damla su dəysə, dərhal dağılıb gedər. O, hörümçəyi heç bir təhlükədən qoruya bilməz, nə istidən, nə soyuqdan, nə də düşməndən onu müdafiə edə bilər.

Eləcə də müşriklərin Allahdan başqa sitayiş etdikləri bütlər onlara heç bir fayda verə bilməz, heç bir zərəri də dəf edə bilməz, qiyamət günü onlara şəfaət də edə bilməzlər. Onlar tamamilə aciz və gücsüzdürlər. Əgər o müşriklər həqiqətən bilsəydilər ki, öz məbudlarına güvənmələri hörümçəyin öz evinə güvənməsi kimidir — yəni ən zəif və ən etibarsız bir sığınacaq — heç vaxt Allahı qoyub o bütlərə üz tutmaz, onları özlərinə dost və vasitəçi seçməzdilər.

Bu ayə bizə çox böyük bir dərs verir: insan yalnız Allaha güvənməli, yalnız Ondan kömək diləməli və yalnız Onu özünə həqiqi dost və himayəçi bilməlidir. Çünki bütün güc, qüdrət və qüvvət yalnız Allahındır. Allahdan başqa güvəndiyimiz hər şey — istər mal-dövlət, istər vəzifə, istər insanlar, istərsə də bütlər — hörümçək toru kimi zəif və etibarsızdır. Ən möhkəm sığınacaq, ən etibarlı dost və ən güclü himayəçi yalnız Allah-təaladır. Gəlin bu ayədən ibrət götürək, qəlbimizi yalnız Allaha bağlayaq və Onun rəhmət və himayəsinə sığınaq.