سوره عنکبوت — آیه 43

معانی کلمات:

• أمثال: جمع مَثَل، به معنای تشبیهها و داستانهای عبرتانگیز.
• نَضربها: بیان میکنیم و ارائه میدهیم.
• یعقلها: درک میکند و به حقیقت آن پی میبرد.
• العالمون: دانشمندانی که اهل بصیرت و فهم عمیق در دین خدا هستند.

تفسیر آیه:

این مثلها و تشبیههایی که در قرآن بیان میشود، برای همه مردم است تا از آن پند بگیرند و به راه حق هدایت شوند. خداوند این امثال را برای بیداری دلهای غافل و روشنگری اذهان ذکر میکند تا مردم به حقیقت ایمان پی برده و از عاقبت کار کافران عبرت بگیرند. اما درک عمیق و بهرهبرداری کامل از این مثلها، تنها نصیب کسانی میشود که اهل علم و دانشاند؛ یعنی کسانی که با بصیرت به آیات الهی مینگرند، از شرع خدا پیروی میکنند، حکمتهای نهفته در آن را درمییابند و در عمل به دستورات الهی میکوشند. این دانشمندان حقیقی، کسانی هستند که عقل خود را در خدمت فهم کلام خدا قرار میدهند و از آن پند میگیرند، در حالی که افراد بیخبر و غافل، از این مثلها تنها ظاهر آن را میبینند و به عمق و فایده آن پی نمیبرند.

فواید و درسهای آیه:

• قرآن کریم برای همه مردم نازل شده و مثلهای آن، وسیلهای برای هدایت همگان است، اما بهرهمندی کامل از آن نیازمند تفکر و دانش است.
• علم و دانش واقعی، نوری است که انسان را به درک حقایق قرآن و عمل به آن رهنمون میشود؛ پس هرکس در پی دانش باشد، به سعادت نزدیکتر است.
• این آیه انگیزهای برای مسلمانان است تا در کسب علم و معرفت بکوشند و با تدبر در آیات الهی، ایمان خود را عمیقتر سازند.
• نشان میدهد که خداوند با بیان مثلها، راه فهم را برای همه باز کرده است و این لطف اوست که با زبان ساده، حقایق بزرگ را بیان میکند تا بندگانش به رستگاری برسند.