Sure Ankebût — Ayet 43

Kelime Anlamları:

• Emsâl (الأمثال): Benzetmeler, kıssalar, ibret verici örnekler.
• Nadribuhâ (نضربها): Onları veririz, beyan ederiz, açıklarız.
• Ya'kıluhâ (يعقلها): Onu akleder, gerçek manasını kavrar, derinlemesine anlar.
• Âlimûn (العالمون): Allah'ı, O'nun ayetlerini ve şeriatını hakkıyla bilen, ilmiyle amel eden gerçek âlimler.

Tefsir:

Yüce Allah bu mübarek ayette, Kur'an-ı Kerim'de verilen misalleri, benzetmeleri ve ibret dolu kıssaları bizlere haber vermektedir. Bu misaller, insanlığa gönderilmiş en büyük öğüt ve en açık hidayet rehberidir. Allah Teâlâ, bu emsallerle kâfirlerin ve zalimlerin içinde bulunduğu durumu, önceki ümmetlerin başına gelenlerle kıyas ederek gözler önüne sermektedir. Tıpkı örümcek ağının ne kadar zayıf olduğu gibi, Allah'tan başkasına sığınanların dayanağının da o kadar çürük ve güçsüz olduğunu bu misallerle anlatmaktadır.

Bu misallerin veriliş amacı, insanların uyanması, gafletten kurtulması, hakikati görmesi ve doğru yola yönelmesidir. Ancak Allah bu ayette önemli bir hakikate dikkat çekmektedir: "Ve ma ya'kıluhâ ille'l-âlimûn" yani bu misalleri ancak gerçek âlimler akleder, onların hikmetini kavrar. Buradaki âlimler, sadece kitap bilgisine sahip olanlar değil; Allah'ı hakkıyla tanıyan, O'nun ayetleri üzerinde derin derin düşünen, kalbi imanla nurlanmış ve ilmiyle amel eden kimselerdir. Onlar, bu misallerin ardındaki ilahi hikmeti idrak eder, hayatlarına yön verirler.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize şunu öğretiyor: Kur'an'ı okumak yetmez, onu akletmek, üzerinde düşünmek ve hayatımıza tatbik etmek gerekir. İşte gerçek ilim, bu derin kavrayıştır. Allah'ın kelamına karşı kalbi kapalı olanlar, bu misallerin sadece kuru birer hikâye olduğunu sanırlar. Oysa iman gözüyle bakanlar, her bir misalde nice hikmetler, nice ibretler bulurlar. Rabbimiz bizleri, bu misalleri akledip hayatına geçiren gerçek âlimlerden eylesin. Bizi Kur'an'ı sadece tilavet edenlerden değil, onu düşünüp yaşayan kullarından kılsın. Âmin.