Ankabut surasi — Oyat 43

Kalimalarning ma'nolari:

• Al-Amthol: O'xshatishlar, qiyoslar, ibratli misollar.
• Naḍribuhā: Biz ularni keltiramiz, bayon qilamiz.
• Ya'qiluhā: Uni anglaydi, idrok etadi, foydasini tushunadi.
• Al-'Alimun: Allohni, Uning oyatlarini va shariatini biladigan donishmandlar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'z Kitobida keltirilgan o'xshatishlar haqida xabar bermoqda. Bu misollar — Qur'oni Karimda zikr qilingan o'tgan ummatlarning holatlari, ularning kufri, gunohlari va oxir-oqibatda duch kelgan jazolari haqidagi ibratli hikoyalardir. Alloh bu misollarni insonlar uchun keltiradiki, ular bundan saboq olsinlar, uyg'onib, haqiqatni ko'rsinlar va to'g'ri yo'lga qaytsinlar. Bu misollar orqali mo'minlar uchun ham, kofirlar uchun ham ibrat bor.

Ammo bu misollarning haqiqiy ma'nosini, ularning ortidagi hikmatni va undan olinadigan saboqni faqat olimlar — ya'ni Allohning kalomini, Uning amrlarini va qonunlarini chuqur o'rgangan, aqli bilan fikr yuritadigan va qalbi bilan tasdiqlaydigan kishilargina anglaydilar. Ular bu misollardan ibrat olib, Allohga itoat qiladilar va Uning gunohidan saqlanadilar. Oddiy g'ofil qalblar esa bu misollardan kerakli saboqni ololmaydilar, chunki ular haqida o'ylamaydilar va ularning mohiyatiga yetishmaydilar.

Foydalar:

• Qur'ondagi har bir misol va hikoya — bu bejiz emas, balki insoniyat uchun katta ibrat va saboq manbaidir. Bu Allohning bizga bo'lgan rahmati va g'amxo'rligining belgisidir.
• Ilmning fazilati ulug'dir — Alloh taolo Qur'onni va uning misollarini faqat olimlar anglaydi, deb marhamat qilgan. Bu esa bizni ilm olishga, Qur'onni o'rganishga va tafakkur qilishga chorlaydi.
• Har bir musulmon o'z hayotida Qur'on oyatlarini o'qib, ulardan saboq olishga intilishi kerak. Bu uning imonini mustahkamlaydi va uni to'g'ri yo'lga boshlaydi.
• Allohning misollar keltirishi — Uning bandalariga bo'lgan mehr-muhabbatining ifodasidir. Chunki U bizni xato qilishdan saqlash va jannatga yetaklash uchun har xil yo'llar bilan hidoyat qiladi.