Аль Имран сүрөсү — Аят 118

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• بِطَانَةً (битана): Адамдын ички сырдаштары, жакын достору, өзүнүн ич-боорун ачкан адамдары. Сөздүн негизи кийимдин ички катмарынан алынган — сырткы кишилерге эмес, ички жакын адамдарга карата айтылат.
• مِّن دُونِكُمْ (мин дуникум): Силерден башкалардан, башка ишенимдегилерден, мусулмандардан сырткары болгондордон.
• لَا يَأْلُونَكُمْ خَبَالًا (ла яълунакум хабалан): Силерге зыян, бузукулук келтирүүдөн таптакыр талбайт, аянычтуу эмес, тыным албайт.
• وَدُّوا مَا عَنِتُّمْ (уадду ма ъаниттум): Силердин кыйналышыңарды, зыян тартышыңарды, кыйынчылыкка туш болушуңарды каалашат.
• بَدَتِ الْبَغْضَاءُ (бадатил-багъдау): Кастык, жек көрүүчүлүк ачык-айкын көрүндү.
• أَفْوَاهِهِمْ (афуаахихим): Алардын ооздорунан, тилдеринен.
• مَا تُخْفِي صُدُورُهُمْ (ма тухфи судуурухум): Көкүрөктөрүндө жашырып жүргөн нерселери.
• أَكْبَرُ (акбар): Эң чоң, эң оор, эң олуттуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, ыйман келтирген адамдар! Силер Аллахка ыйман келтирип, Анын элчисине ээрчип, шарияты боюнча амал кылгандар! Өзүңөрдүн араңардан эмес, башка ишенимдеги адамдардан жакын сырдаш, ички дос, ишенимдүү кеңешчи кылбагыла. Анткени алар силердин ишиңерди бузууга, зыян келтирүүгө эч аянычтуу эмес, тыным алышпайт. Алар силердин кыйналышыңарды, зыян тартышыңарды, кыйынчылыкка туш болушуңарды гана каалашат. Алардын тилдеринен, сүйлөгөн сөздөрүнөн кастыгы, жек көрүүчүлүгү ачык-айкын көрүнүп турат — диниңерди жемелеп, араңарга от жагып, сырларыңарды ачып коюшат. Ал эми алардын көкүрөктөрүндө жашырып жүргөн кастыгы, душмандыгы мындан да чоң, мындан да оор. Оо, ыймандуулар! Биз силерге дүйнө жана акыретте пайдалуу болгон нерселерди ачык-айкын далилдер менен баяндадык. Эгер Раббиңер силерге түшүргөн нерселерди акыл менен түшүнсөңөр, ушул аяттардан сабак алып, сак болосуңар.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят ыймандууларды өздөрүнүн ички сырларын, маанилүү маалыматтарын жана иш-аракеттерин башка ишенимдегилерге ишенип тапшырбоого чакырат. Бул — мусулмандардын коопсуздугун, биримдигин жана күч-кубатын сактоо үчүн Аллахтын берген акылдуу буйругу.
• Аллах Таала ыймандууларга өздөрүнүн душмандарынын ички дүйнөсүн, алардын жашыруун ойлорун ачып берет. Бул — Курандын улуулугунун, анын илимий жана рухий кереметтеринин бир көрүнүшү. Куран бизге кимге ишенип, кимге ишенбей турганыбызды үйрөтөт.
• Аятта «эгер акылдуу болсоңор» деп айтылган. Бул — ислам акылды, ой жүгүртүүнү, туура чечим кабыл алууну жогору баалайт дегенди билдирет. Ислам — акыл-эс дини, ал адамды ойлонууга, салыштырууга, туура тандоо жасоого чакырат.
• Мусулмандарга болгон душмандык кээде тил менен ачык көрүнсө, кээде жүрөктө жашырылат. Аллах бизге эки учурда тең сергек болууну, бирок адилеттиктен жана жакшылыктан айрылбоону буйруйт. Бул — исламдын тең салмактуу, акылдуу жана адилеттүү дини экенин көрсөтөт.
• Курандын ар бир аяты адам баласынын жыргалчылыгы үчүн түшүрүлгөн. Бул аят да бизди коргоо, акылдуу болуу, ыймандуулардын биримдигин сактоо сыяктуу улуу максаттарга багыттайт. Куранды окуп, анын маанисин түшүнгөн адам өз өмүрүндө туура жолду табат, дүйнө жана акырет бактысына жетет.