Аль Имран сүресі — Аят 164

1. Сөздердің мағынасы:

• مَنَّ (мәннә): Игілік етіп, сыйлады, мейірім көрсетті деген мағынада.
• مِّنْ أَنفُسِهِمْ (мин әнфусиһим): Өздерінің ішінен, яғни өз қауымынан, өз тілінде сөйлейтін адам дегенді білдіреді.
• يُزَكِّيهِمْ (йүзәккиһим): Оларды тазартады, күнәдан, ширктен және жаман мінездерден арылтады деген мағынада.
• الْحِكْمَةَ (әл-хикмә): Даналық, яғни Құранның терең мағынасын түсіну және Пайғамбардың сүннеті дегенді білдіреді.
• ضَلَالٍ مُّبِينٍ (даләлин мубин): Ашық адасу, айқын тура жолдан таю деген мағынада.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта мүміндерге көрсеткен үлкен игілігін еске салады. Ол олардың арасынан өздерінің ішінен, яғни араб қауымынан, олармен бір тілде сөйлейтін, оларды жақсы түсінетін және олар да оны жақсы түсінетін бір Елші жіберді. Бұл — Аллаһтың мүміндерге деген ерекше мейірімі мен сыйы.

Бұл Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) оларға Аллаһтың аяттарын оқып береді, оларды ширктен, күпірліктен және жаман мінез-құлықтардан тазартады, сондай-ақ оларға Құранды және даналықты, яғни сүннетті үйретеді. Осылайша олардың жан дүниесі де, ілімі де тазарып, кемелдікке жетеді.

Ал бұл Пайғамбар келместен бұрын олар айқын адасуда, надандықта және тура жолдан таюшылықта еді. Олар пұттарға табынып, жаман әдет-ғұрыптарға бой алдырып, надандық қараңғылығында жүрген болатын. Аллаһ оларға осы Елшіні жіберу арқылы оларды қараңғылықтан жарыққа, адасудан тура жолға шығарды.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың пенделеріне деген мейірімі мен игілігі өте зор. Ол адамзатқа тура жолды көрсететін Пайғамбар жіберу арқылы оларға үлкен сый жасады.
• Пайғамбардың өз қауымының ішінен, олармен бір тілде сөйлейтін болып келуі — Аллаһтың даналығының көрінісі. Бұл адамдардың оны түсініп, одан үйренуін жеңілдетеді.
• Пайғамбардың төрт негізгі міндеті айқындалады: Аллаһтың аяттарын оқу, жандарды тазарту, Құранды үйрету және даналықты үйрету. Бұл — адамды дүние мен ақыретте бақытқа жеткізетін жол.
• Исламға дейінгі надандық пен адасушылықтан құтылу тек Аллаһтың жіберген Елшісі арқылы ғана мүмкін болды. Бұл — Аллаһтың тура жолының қаншалықты қажет екенін көрсетеді.
• Бұл аят мүміндерді Аллаһтың игілігін бағалауға, Пайғамбардың сүннетіне мықтап ұстауға және Құран мен даналықты үйренуге шақырады.
• Ислам — адамды надандықтан білімге, адасудан тура жолға, күнәдан тазалыққа жеткізетін дін. Бұл — адамзат үшін ең үлкен игілік.