آل عمران سۈرىسى — ئايەت 96

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• بَيْت: ئۆي، مەسجىد مەنىسىدە.
• وُضِعَ: تىكلەندى، بېنى قىلىندى، بەلگىلەندى.
• بَكَّة: مەككە شەھىرىنىڭ يەنە بىر ئىسمى.
• مُبَارَكًا: بەرىكەتلىك، خەير-بەرىكەت كۆپ بولغان.
• هُدًى: ھىدايەت، يول كۆرسىتىش.
• لِلْعَالَمِينَ: پۈتۈن ئالەملەر ئۈچۈن، بارلىق ئىنسانلار ئۈچۈن.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

شەكسىزكى، ئىنسانلار ئۈچۈن ئىبادەت قىلىش مەقسىتىدە تۇنجى قۇرۇلغان ئۆي — مەككە شەھىرىدىكى مۇبارەك مەسجىدۇل ھەرامدۇر. بۇ ئۆي ئاللاھ تەرىپىدىن بەرىكەتلىك قىلىنغان بولۇپ، ئۇنىڭدا ئىبادەتلەرنىڭ ساۋابى كۆپەيتىلىدۇ، رەھمەت-بەرىكەتلەر نازىل بولىدۇ. ئۇ پۈتۈن ئالەم ئىنسانلىرى ئۈچۈن ھىدايەت مەنبەسىدۇر — نامازدا ئۇنىڭغا يۈزلىنىش، ھەج ۋە ئۆمرە ئۈچۈن ئۇنى زىيارەت قىلىش ئارقىلىق كىشىلەر دىنىي ۋە دۇنيەۋى جەھەتتىن پايدا ئالىدۇ ۋە توغرا يولغا يېتەكلىنىدۇ.

بۇ ئايەت يەھۇدىيلارنىڭ «بەيتۇل مەقدىس بىزنىڭ قىبلىمىز، ئۇ كەبىدىن ئەۋزەل ۋە ئەقدىمدۇر» دېگەن دەۋاسىغا جاۋابەن نازىل بولغان. ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە كەبىنىڭ ئىنسانلار ئۈچۈن تۇنجى قۇرۇلغان ئىبادەتگاھ ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ بەرىكەتلىك ۋە پۈتۈن ئالەمگە ھىدايەت ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ئىنسانلارغا ئىبادەت ئۈچۈن ئەڭ ئاۋۋال مۇبارەك بىر ئۆي — كەبىنى بەرپا قىلىپ، ئۇلارنىڭ دىنىي ئېھتىياجىنى قامدىغان.
• كەبە ئاللاھنىڭ بەرىكىتىگە ئېرىشكەن مۇقەددەس جاي بولۇپ، ئۇنىڭدا قىلىنغان ئىبادەتلەرنىڭ ساۋابى كۆپەيتىلىدۇ.
• كەبە پۈتۈن ئىنسانىيەت ئۈچۈن ھىدايەت مەنبەسىدۇر؛ ئۇنىڭغا يۈزلىنىپ ناماز ئوقۇش، ھەج ۋە ئۆمرە قىلىش ئارقىلىق كىشىلەر ئاللاھقا يېقىنلىشىدۇ ۋە توغرا يول تاپىدۇ.
• بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارنىڭ قىبلىسىنىڭ ئەڭ ئەۋزەل ۋە ئەڭ ئەقدىم ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاپ، ئىسلام ئۈممىتىنىڭ ئىتتىپاقلىقى ۋە ئىززەت-ھۆرمىتىنى كۈچەيتىدۇ.
• ئىسلام دىنى پۈتۈن ئىنسانلارغا رەھمەت ۋە ھىدايەت دىنى ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ مەركىزى بولغان كەبىنىڭمۇ پۈتۈن ئالەمگە ھىدايەت ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ.