Rum surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• كَفَرُوا – Allohni va Uning yagonaligini inkor etdilar.
• بِآيَاتِنَا – Bizning dalillarimiz, mo''jizalarimiz va nozil qilingan kitoblarimizni.
• وَلِقَاءِ الْآخِرَةِ – Oxiratda Allohning huzuriga chiqishni, ya'ni qayta tirilish va hisob-kitobni.
• مُحْضَرُونَ – Azobga hozir qilinadiganlar, undan ajralmaydiganlar.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda bandalarning ikki guruhga bo'linishini bayon qiladi. Birinchi guruh – saodatli mo'minlar bo'lib, ular avvalgi oyatlarda zikr qilingan. Ikkinchi guruh esa – kofirlardir. Ular Allohga iymon keltirmadilar, Uning yagonaligini inkor etdilar, payg'ambarlar olib kelgan oyatlar va mo''jizalarni yolg'onga chiqardilar. Shuningdek, ular oxiratdagi uchrashuvni, ya'ni qayta tirilish, hisob-kitob, jannat va do'zaxni ham rad etdilar. Ana shunday kimsalar qiyomat kunida azobga hozir qilinadilar va doimiy ravishda o'sha azobda qoldiriladilar. Ular azobdan bir zum ham chiqib keta olmaydilar, na undan qochishga kuchlari yetadi, na biror shafoatchi ularga yordam bera oladi. Bu ularning dunyoda Allohning oyatlarini yolg'onga chiqarganliklari va oxiratni inkor etganliklarining adolatli jazosidir.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo'minlarga oxiratda ikki toifa – saodatli va shaqiyli bo'lishini eslatib, ularni to'g'ri yo'lda sobit qolishga undaydi.
• Kofirlarning oxiratdagi azobi haqidagi bu xabar, insonni o'ylashga va Allohning oyatlariga jiddiy qarashga chorlaydi.
• Oyatda "azobga hozir qilinish" iborasi orqali, har bir inson qilgan amallariga yarasha jazo olishi va Allohning adolati hech kimni zulm qilmasligi ta'kidlanadi.
• Bu oyat musulmonlarga Allohning rahmati va inoyatini qadrlashni, kufr va inkordan qochishni o'rgatadi, chunki oxiratdagi azobdan qutulishning yagona yo'li – iymon keltirish va solih amallar qilishdir.