سوره روم — آيت 16

1) لفظن جي معنيٰ:

• كَفَرُوا: انڪار ڪيائون، الله جي نافرماني ڪيائون.
• كَذَّبُوا: ڪوڙو چيو، رد ڪيائون.
• آيَاتِنَا: اسان جون نشانيون ۽ آيتون (قرآن جون آيتون ۽ دليل).
• لِقَاءِ الْآخِرَةِ: آخرت جي ملاقات، يعني قيامت جي ڏينهن ۾ بعث ۽ حساب ڪتاب کي مڃڻ.
• مُحْضَرُونَ: حاضر ڪيل، يعني عذاب ۾ داخل ڪيل ۽ ان ۾ هميشه رهندڙ.

2) تفسير:

پوءِ جيڪي ماڻهو الله سان ڪفر ڪيائون ۽ انهن جي رسولن تي نازل ٿيل آيتون ۽ نشانيون ڪوڙيون ڄاڻي رد ڪيائون، ۽ مرڻ کان پوءِ جي ٻيهر جيئري ٿيڻ ۽ آخرت جي حساب ڪتاب کي به نه مڃيائون، ته اهي ئي ماڻهو آهن جن کي قيامت جي ڏينهن عذاب ڏانهن گھلي اچبو ۽ اهي ان عذاب ۾ هميشه رهندا، ان مان ڪڏهن به ٻاهر نه نڪرندا ۽ نه ئي ان کان غافل ٿيندا. اهو سندن انڪار ۽ ڪوڙ ڳالهائڻ جو بدلو آهي، جيڪو اهي دنيا ۾ ڪندا هئا.

3) فائدا ۽ سبق:

• هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته آخرت تي ايمان آڻڻ ۽ قرآن جي آيتن کي سچو مڃڻ هر مسلمان لاءِ بنيادي ڳالهه آهي.
• جيڪي الله جي آيتن کي ڪوڙو ڄاڻيندا آهن ۽ آخرت کي نه مڃيندا آهن، انهن لاءِ سخت عذاب جي خبر ڏني وئي آهي، ته جيئن ماڻهو ان کان بچڻ جي ڪوشش ڪن.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان قرآن جي آيتن تي غور ڪريون، انهن کي دل سان مڃيون ۽ آخرت جي ڏينهن تي ايمان رکون، ڇاڪاڻ ته اهو ئي ڪاميابيءَ جو رستو آهي.
• الله جي رحمت ۽ انصاف جو اهو ئي تقاضا آهي ته نيڪ عمل ڪرڻ وارن کي اجر ۽ بدعمل ڪرڻ وارن کي سزا ملندي، ۽ اهو ئي اسلام جي خوبصورتي آهي جو اهو انسان کي هميشه حق ۽ انصاف ڏانهن سڏيندو آهي.
• اسان کي گهرجي ته پنهنجي زندگيءَ ۾ قرآن جي تعليمات کي پنهنجو ڪريون، آخرت جي تياري ڪريون ۽ الله جي عذاب کان ڊڄون، ته جيئن اسان ان ڏينهن عذاب ۾ حاضر ٿيڻ کان بچي سگهون ۽ جنت ۾ داخل ٿي سگهون.