سوره روم — آیه 29

معانی کلمات:

• أهواءهم: جمع «هوی» به معنای خواهشهای نفسانی و امیال بیاساس.
• بغیر علم: بدون آگاهی و شناخت درست.
• أضلّ الله: کسی که خداوند او را به سبب سرکشی و عنادش در گمراهی رها کرده است.
• ناصرین: یاریکنندگان و یاورانی که بتوانند از عذاب الهی جلوگیری کنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، دلیل گمراهی مشرکان را نه کوتاهی در دلایل و نه نبودن بیان روشن، بلکه پیروی کورکورانه از خواهشهای نفسانی و تقلید از نیاکان بدون هیچ دانش و بصیرتی معرفی میکند. آنان که به خود ستم کردهاند، به جای پیروی از وحی و عقل سلیم، از هوای نفس خود تبعیت نمودند و بدون هیچ علمی، راه پدرانشان را در پیش گرفتند. این چنین کسانی که خداوند به سبب لجاجت و سرکشی آنان، هدایت را از ایشان سلب کرده، هیچ کس توانایی هدایتشان را ندارد؛ زیرا هدایت تنها به دست خداست و او نیز کسی را که خودخواسته در ظلمت گمراهی مانده، به حال خود رها میکند. برای این گروه هیچ یاور و مدافعی نیست که بتواند آنان را از عذاب الهی نجات دهد یا از کیفرشان جلوگیری کند.

فواید و پیامهای آیه:

1. پیروی از هوای نفس و تقلید کورکورانه از گذشتگان، بزرگترین مانع رسیدن به حقیقت و هدایت است.
2. علم و آگاهی، شرط اساسی هر باور و عملی است؛ دین اسلام پیروانش را به تفکر، تدبر و پرهیز از جهل دعوت میکند.
3. رحمت و هدایت الهی شامل حال کسانی میشود که در جستجوی حقیقت باشند، نه آنان که با عناد و لجاجت، راه باطل را برگزیدهاند.
4. هیچ قدرتی جز خداوند نمیتواند انسان را از عذاب و خواری نجات دهد؛ پس باید تنها به او پناه برد و از نافرمانیاش پرهیز کرد.