Лукман сүрөсү — Аят 33

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• اتَّقُوا (иттаку): Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу аркылуу Ага болгон такыбалыкты сактоо.
• وَاخْشَوْا (вахшав): Коркуу, этият болуу. Бул жерде Кыямат күнүнүн азабынан коркуу маанисинде.
• لَا يَجْزِي (ла яжзи): Бирөөнүн ордуна төлөбөйт, бирөөнүн ордун баспайт, ага жардам бере албайт.
• مَوْلُودٌ (мавлууд): Туулган бала, перзент.
• الْغَرُورُ (аль-гаруур): Алдакчы, азгыруучу. Бул жерде шайтан жана анын азгыруулары кирет.
• تَغُرَّنَّكُمُ (тагурраннакум): Силерди алдабасын, азгырбасын.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Эй, адамдар! Раббиңерден корккула, Ага такыбалык кылгыла — Анын буйруктарын аткаргыла, тыйгандарынан тыйылгыла. Жана Кыямат күнүнөн корккула, ал күнү эч бир ата баласына, эч бир бала атасына пайда бере албайт, алардын ордун баса албайт, аларга эч нерсе менен жардам бере албайт. Ал күнү ар ким өзү үчүн гана жооп берет. Чындыгында, Аллахтын убадасы — сыйлык жана азап жөнүндөгү убадасы — акыйкат, анда эч кандай шек жок, ал сөзсүз аткарылат. Ошондуктан дүйнө жашоосунун кооздугу, шаа-шөөкөтү, кубанычтары жана азгыруулары силерди алдап, акыретти унутууга алып барбасын. Жана шайтан силерди Аллахтын кечиримдүүлүгүнө, мээримдүүлүгүнө ишенип, күнөө кылууга, «кийин тооба кылам» деп азгырып, алдабасын. Аллахтын азабын кечиктирип жатат деп, Анын жумшак мамилесин өзүңөргө пайдаланып, күнөөгө батпагыла.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят ар бир адамга жеке жоопкерчиликти эскертет. Кыямат күнүндө эч ким — ата-эне да, бала да — башка бирөөнүн ордун баса албайт. Бул ар бир адам өзүнүн иш-аракеттери үчүн жооп берерин билдирет. Бул бизди жакшылык кылууга, жеке жоопкерчиликти сезип, такыбалык жолунда болууга чакырат.
• Аллахтын убадасынын акыйкаттыгы жана сөзсүз аткарылары бизге ишеним берет. Бул дүйнөнүн убактылуу экенин, ал эми акыреттин түбөлүктүү экенин түшүнүүгө жардам берет. Ошондуктан дүйнөнүн азгырууларына алданып калбай, акыретти эстен чыгарбоо керек.
• Шайтандын азгырууларынан сак болуу — ар бир момундун милдети. Шайтан адамды «Аллах кечиримдүү, тооба кылсаң болот» деп азгырып, күнөөгө батырат. Бул аят бизди ошондой азгырууларга каршы турууга, ар дайым сергек болууга үйрөтөт.
• Ислам — бул жеке жоопкерчилик, такыбалык жана акыретке даярдык дини. Бул аят аркылуу биз Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылууга, дүйнөнүн өткөөл экенин түшүнүп, акырет үчүн аракет кылууга чакырылат. Бул бизди рухий жактан бекемдеп, жашообуздун максатын туура аныктоого жардам берет.