سوره لقمان — آيت 33

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• اتَّقُوا رَبَّكُمْ: پنهنجي پالڻهار کان ڊڄو، يعني سندس حڪمن تي عمل ڪريو ۽ سندس منع ڪيل شين کان پرهيز ڪريو.
• وَاخْشَوْا: ۽ ڊڄو، خوف رکو.
• لَا يَجْزِي: ڪم نه ايندو، بدلو نه ڏيندو، بچاءُ نه ڪندو.
• مَوْلُودٌ: پٽ، اولاد، يعني جيڪو ڄائو آهي.
• جَازٍ: بدلو ڏيندڙ، ڪم آڻيندڙ.
• وَعْدَ اللَّهِ: الله جو واعدو، يعني قيامت ۽ حساب ڪتاب جو واعدو.
• حَقٌّ: سچو، يقيني، جيڪو ضرور ٿيڻو آهي.
• الْغَرُورُ: وڏو دوکو ڏيندڙ، يعني شيطان، جيڪو ماڻهوءَ کي ڌوڪي ۾ وجهي ٿو.

2) آيت جي تفسير:

اي ماڻهو! پنهنجي پالڻهار جو خوف اختيار ڪريو، سندس حڪم مڃيو ۽ سندس منع ڪيل شين کان پري رهو. ۽ ان ڏينهن کان ڊڄو جڏهن قيامت برپا ٿيندي. ان ڏينهن ڪو به ڪنهن جي ڪم نه ايندو. نه ڪو پيءُ پنهنجي پٽ جي ڪنهن به طريقي سان مدد ڪري سگهندو ۽ نه ڪو پٽ پنهنجي پيءُ جي ڪجهه به ڪم اچي سگهندو. اهو ڏينهن ضرور ايندو، ڇاڪاڻ ته الله جو واعدو سچو آهي، ان ۾ ڪو به شڪ ناهي. پوءِ دنيا جي زندگي ۽ ان جون عارضي خوشيون ۽ لذتون توهان کي دوکو ۾ نه وجهڻ گهرجن، جو توهان آخرت کي وساري ويهو. ۽ نه شيطان توهان کي الله جي باري ۾ دوکو ڏئي، اهو چئي ته الله تمام گهڻو معاف ڪرڻ وارو آهي، گناهه ڪريو ۽ بخشش جي اميد رکو. اهڙي اميد ۽ دوکو توهان کي گناهن ڏانهن نه گهرجي.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته دنيا جي زندگي عارضي آهي، ان جي لذتن ۽ شين پٺيان نه ڀڄون، پر آخرت جي لاءِ تياري ڪريون.
• قيامت جو ڏينهن اهڙو آهي جتي ڪو به ڪنهن جو ڪم نه ايندو، نه ماءُ پيءُ ٻارن جو، نه ٻار ماءُ پيءُ جو. ان ڪري اسان کي پنهنجي عملن تي ڌيان ڏيڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اتي صرف اسان جا عمل ئي اسان جي ڪم ايندا.
• الله جو واعدو سچو آهي، قيامت ضرور ايندي. هي يقين اسان جي دل ۾ رکڻ گهرجي ته جيئن اسان نيڪ عمل ڪرڻ ۾ سستي نه ڪريون.
• شيطان هميشه اسان کي دوکو ڏيڻ جي ڪوشش ڪندو آهي، اهو چئي ته الله معاف ڪرڻ وارو آهي، تون گناهه ڪندو رهه. اسان کي ان دوکي کان بچڻ گهرجي ۽ الله جي رحمت جي اميد سان گڏ سندس عذاب کان به ڊڄڻ گهرجي.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان الله جو خوف دل ۾ رکون، سندس حڪم مڃيون ۽ آخرت جي لاءِ نيڪ عمل ڪريون. اهو ئي اسان جي ڪاميابي جو رستو آهي.