Sajda surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• Tatajaafaa: uzoqlashadi, ko'tariladi.
• Junuubuhum: ularning yonbosh'lari, yonlari.
• Madooji': ko'rpa-to'shaklar, uxlash joylari.
• Khawfan: azobdan qo'rqib.
• Tama'an: rahmatga umid qilib.
• Razaqnaahum: ularga rizq qilib bergan narsalarimizdan.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mo'min bandalarining go'zal fazilatlarini bayon qilmoqda. Ular tunlari uxlash uchun yotgan ko'rpa-to'shaklaridan yonboshlarini uzoqlashtiradilar, ya'ni qulay va yumshoq o'rinlardan turib, Allohga ibodat qilish uchun tunni bedor o'tkazadilar. Ular tunlari qiyom qilib, namoz o'qib, Rabbilariga duo qiladilar. Duolarida ham qo'rquv va umidni birlashtiradilar: azobidan qo'rqib, rahmatiga umid qiladilar. Bundan tashqari, ular Alloh bergan rizqlaridan O'z yo'lida infoq qiladilar, ya'ni zakot beradilar va xayr-ehson qiladilar. Bu ularning mol-dunyoga bog'lanib qolmasliklarini va Allohga bo'lgan ixloslarini ko'rsatadi.

Foydalar:

• Bu oyat mo'minlarning kechalari ibodat qilishlari (tahajjud) qanchalik ulug' fazilat ekanini o'rgatadi. Tunlari Allohga ibodat qilish inson qalbini poklaydi va uning Allohga yaqinlashishiga sabab bo'ladi.
• Qo'rquv va umid o'rtasida bo'lish — mo'minning xarakteridir. U ham Allohning azobidan qo'rqadi, ham rahmatidan umid qiladi. Bu muvozanat insonni ham haddan oshishdan, ham umidsizlikdan saqlaydi.
• Mol-mulkdan infoq qilish (sarflash) musulmonning saxovatli bo'lishini va boylikka qul bo'lmasligini o'rgatadi. Bu esa jamiyatda o'zaro yordam va hamjihatlikni mustahkamlaydi.
• Ushbu fazilatlar — tunlari ibodat, qo'rquv va umid bilan duo, hamda molidan sarflash — insonni dunyoda ham, oxiratda ham baxtli qiladigan eng yaxshi xulqlardir.