Əhzab surəsi — Ayə 19

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَشِحَّةً (əşihhə): “xisis, xəsislər” deməkdir. Burada münafiqlərin möminlərə qarşı mal, can və kömək baxımından xəsis olmalarını bildirir.
• سَلَقُوكُم (sələqukum): “sizi iti dilləri ilə yaraladılar, təhqir etdilər, kəskin sözlərlə üzünüzə cumdular” mənasındadır.
• بِأَلْسِنَةٍ حِدَادٍ (bi əlsinətin hidəd): “iti, kəskin dillərlə” deməkdir. Yəni sözləri kəsici, təhqiramiz və ağrıverici idi.
• أَحْبَطَ (əhbətə): “puç etdi, boşa çıxardı, dəyərsiz hala gətirdi” mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə münafiqlərin, yəni imanlarında səmimi olmayan şəxslərin daxili dünyalarını və davranışlarını çox aydın şəkildə göstərir. Onlar möminlərə qarşı son dərəcə xəsisdirlər: nə malları ilə, nə canları ilə, nə də ürək bağlılıqları ilə sizə kömək edirlər. Onların qəlblərində dünya sevgisi, ölümdən qorxu və möminlərə qarşı gizli bir düşmənçilik vardır.

Elə buna görə də döyüş və ya qorxu anı gəldikdə onların halı tamamilə dəyişir. Ey Peyğəmbər, sən onlara baxanda görürsən ki, gözlərini sənə dikirlər, gözləri ölüm ağrısı çəkən, özündən gedən adamın gözləri kimi fırlanır. Bu, onların qəlblərindəki qorxaqlığı, cəsarətsizliyi və ölüm qarşısındakı acizliyini ortaya qoyur.

Amma qorxu keçib təhlükə sovuşduqdan sonra onlar tamam başqa simaya düşürlər. Bu dəfə iti dillərini işə salır, möminləri təhqir edir, kəskin və yaralayıcı sözlərlə onlara üz tuturlar. Xeyirə, yəni qənimətə, dünya malına gəldikdə isə yenə xəsislik edir, özlərinə pay istəyir, tamahkarlıq göstərirlər. Onlar döyüş vaxtı ən qorxaq, qənimət vaxtı isə ən iddialı olurlar.

Bu sifətlər göstərir ki, onlar qəlbdən, səmimi şəkildə iman gətirməmişdilər. Ona görə də Allah onların etdikləri yaxşı görünən əməlləri puç etdi, dəyərsiz hala gətirdi. Çünki iman olmayan yerdə əməlin həqiqi dəyəri də olmaz. Allah üçün bu, çox asandır; O, hər şeyə qadirdir və heç bir şey Onu aciz qoya bilməz.

3) Nəsihət və dəvət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, iman yalnız dildə deyilən bir söz deyil; iman qəlbin dərinliyində yaşamalı, davranışlarda özünü göstərməlidir. Mömin odur ki, çətinlik anında səbirli olur, qorxu anında Allaha sığınır, bolluq və qənimət anında isə ədalətli və comərd davranır. Münafiqlərin halı isə bizə bir güzgü olmalıdır: qorxu vaxtı qaçan, mənfəət vaxtı önə keçən bir əxlaqdan uzaq durmalıyıq.

Allahın vədi doğrudur: səmimi iman edənlərin əməlləri boşa getməz. Əgər biz qəlbimizi imanla, dilimizi hikmətlə, əlimizi comərdliklə bəzəsək, Allah bizə dünyada da, axirətdə də uğur verər. Gəlin, münafiqlərin sifətlərindən deyil, möminlərin gözəl əxlaqından örnək götürək. Çünki ən böyük qazanc, Allahın razılığıdır.